بیماری ها

آلزایمر ،علایم و راه های پیشگیری آن

بیماری آلزایمر اولین بار توسط دکتر آلویس آلزایمر در سال ۱۰۹۵ میلادی تشخیص داده شد. او متوجه یک سری تغییرات در بافت مغز زنی شد که قبل از مرگ دچار بیماری ذهنی شده بود.

آلزایمر

این بیمار دچار اختلال حافظه، مشکل تكلم، و رفتارهای عجیب و غریب و نامطلوب شده بود. بعد از مرگ وی، دکتر آلزایمر مغز او را کالبدشکافی نمود و متوجه توده های غیر طبیعی متعدد- که امروزه پلاک های آمیلوئیدی نامیده می شوند و لایه های فیبروز – که امروزه لایه های نروفیبلاری نامیده می شوند – در مغز او شد.

بیماری آلزایمر، بیماری پیشرونده و غیر قابل برگشت مغز است که باعث اختلال حافظه، نقص در مهارتهای فکری و یادگیری شده، و کاهش قدرت استدلال و قضاوت شده به نحوی که در مراحل پیشرفته، بیمار به تنهایی قادر به انجام وظایف ساده روزمره خود نخواهد بود .

این بیماری، شایع ترین علت زوال عقل در بین سالمندان است و بخش هایی از مغز که در ارتباط با حافظه، تکلم، و رفتارهای اجتماعی است را تحت تأثیر قرار می دهد و می تواند فعالیت روزمره ی فرد را به شدت مختل نماید . افراد جوان ممکن است به این بیماری مبتلا شوند، ولی این بیماری در افراد مسن شایع تر است.

بیماری ۱۰ سال یا بیشتر قبل از این که علائم بیماری نمایان شود؛ آغاز می گردد. در مراحل اولیه بیماری، پروتئین در سراسر نسج مغز رسوب می کند و باعث تشکیل پلاک های آمیلوئید می گردد. این پلاک ها عملکرد نرون های مغز را دچار اختلال می نمایند و به مرور زمان باعث کاهش فعالیت نرون های مغز شده و در نهایت باعث قطع ارتباط بین آنها و در نهایت مرگ نرون ها می شود.

با پیشرفت بیماری، ساختارهای مجاور مغز مانند هیپوکامپوس – که مرکز حافظه و یادگیری است – درگیر می شوند. با مرگ تدریجی نرون ها، بافت مغز دچار تحلیل و چروکیدگی می شود.

امید به زندگی در این بیماران از زمان تشخیص حدود ۷ سال است . با این وجود، ۳ درصد بیماران تا ۱۴ سال پس از تشخیص زنده می مانند.

شکل بالینی بیماری آلزایمر

شکل بالینی بیماری آلزایمر

بیمار مبتلا به آلزایمر، دچار اختلال حواس شده و حافظه بلند مدت خود را از دست می دهد. بیمار معمولا تحریک پذیر و پرخاشگر شده و دارای نوسانات خلق می گردد و رفتارهای غیر طبیعی و نامطلوب از خود بروز می دهد.

بیمار مبتلا به آلزایمر دارای یک یا چند علامت زیر است:

  • اختلال حافظه و پرداخت قبوض
  • فراموش کردن حوادث یا قرار ملاقات ها
  • پرسیدن سؤالات تکراری
  • تأخیر در انجام وظایف روزمره
  • گم کردن اشیاء و قرار دادن آنها در جای غلط
  • مختل شدن قضاوت
  • گم شدن دریک مسیرآشنا
  • تغییر خلق و خو، تغییرات رفتاری خارج از شخصیت، از جمله آشفتگی، بی تفاوتی، اجتماع گریزی یا عدم علاقه، انگیزه یا ابتکار
  • درک نادرست از خطرات ایمنی
  • ناتوانی در مدیریت امور مالی
  • توانایی تصمیم گیری ضعیف
  • ناتوانی در برنامه ریزی
  • ناتوانی در انجام فعالیت های پیچیده یا متوالی
  • ناتوانی در تشخیص چهره یا اشیای مشترک و یا یافتن اشیاء در نمای مستقیم
  • ناتوانی در استفاده از ابزارهای ساده، به عنوان مثال، برای پوشیدن لباس

با این وجود، داشتن یکی یا چند تا از علائم فوق ضرورتا به معنی ابتلا به آلزایمر نیست.

تشخیص بیماری آلزایمر

بیماری آلزایمر معمولا به صورت بالینی با گرفتن شرح حال از بیمار و اطرافیان وی و مشاهدات بالینی مبتنی بر یافته های عصبی و روان شناسی و در غیاب سایر عوامل احتمالی تشخیص داده می شود.

روش های تصویربرداری پیشرفته مانند سی تی اسکن (CT) و ام آر آی (MRI )، SPECT وPET برای رد سایر آسیب های مغزی و سایر علل زوال عقل مورد استفاده قرار می گیرند.

قابل ذکر است که تشخیص قطعی آلزایمر، صرفا بعد از مرگ و با کالبدشکافی و اتوپسی امکان پذیر است. سه ویژگی آسیب شناسی بیماری آلزایمر عبارتند از:

  1. وجود رسوبات پروتئینی موسوم به پلاک های امیلیوئید در بافت مغز؛
  2. وجود لایه های بافت فیبروز موسوم به لایه نروفیبلاری در نسج مغز؛
  3. قطع ارتباط بین نرون های مغز.

عوامل خطرساز ابتلا به آلزایمر

عوامل خطرساز ابتلا به آلزایمر
  • سن: مهم ترین عامل خطرساز بیماری است. با هر دهه افزایش سن پس از ۵۰ سالگی، هم بروز و هم شیوع بیماری آلزایمر افزایش می یابد. به طوری که با هر ۵ سال افزایش سن پس از ۶۵ سالگی، خطر ابتلا دو برابر می شود.
  • جنس: تفاوت جنسی اندکی در میزان بروز بیماری دیده می شود به طوری که زنان به ویژه زنان پس از 85 سالگی در خطر ابتلای بیشتری می باشند.
  • سابقه فامیلی:  سابقه فامیلی مثبت زوال عقل احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر را افزایش می دهد. بستگان درجه ی اول مثل پدر و مادریا فرزندان مبتلایان به آلزایمر ۳۰-۱۰ درصد بیشتر شانس ابتلا دارند. هنگامی که سن ابتلا به آلزایمر در بستگان درجه یک پایین باشد شانس ابتلا بیشتر از هنگامی است که سن ابتلا بالا باشد.
  • ژن آلل آپولیپو پروتئین اپسیلون4
  • سندروم داون:عامل خطرساز دیگر بیماری آلزایمر سندرم داون است. مبتلایان به سندرم داون اگر بیش از ۴۰ سال عمر کنند در خط ریسک ابتلا به تغییرهای آلزایمر در مغز خود هستند.
  • سابقه ضربه ی مغزی همراه با بیهوشی
  • سابقه ی افسردگی
  • سطح پایین تحصیلات
  • پرفشاری خون یا فشارخون خیلی پایین
  • افزایش کلسترول خون
  • دیابت
  • مواجهه با آلومینیوم

بهترین گزینه های پیشگیری از آلزایمر

  • کاهش آلومینیوم دریافتی از غذا و آب آشامیدنی
  • مصرف ماهی، مکمل های روغن ماهی، گردو، سبزی ها،شکلات تلخ ،چای سبز
  • کاهش دریافت چربی و کالری به ویژه در افرادی که آلل آپولیپوپروتیئن اپسیلون ۴ دارند
  • کاهش چاقی در افراد مسن
  • کاهش مصرف چربی های اشباع و غیر اشباع ترانس (هیدروژنه)
  • مصرف استاتین ها در افرادی که کلسترول بالا دارند
  • فعالیت های فیزیکی، ادراکی، اجتماعی در طول زندگی
  • افزایش اسید فولیک، ویتامین B12، نیاسین به سطح نرمال در افرادی که آلل آپولیپوپروتئین اپسیلون ۴ دارند، به ویژه اگر هموسیستئین افزایش یافته باشد .
  • مصرف ویتامین E یا مکمل ویتامین E و C همراه با غذاهای سرشار از ویتامین ها، با توجه به اینکه حاملان آلل آپولیپوپروتئین اپسیلون ۴ ممکن است به ویتامین E پاسخ ضعیفی بدهند.
  • کنترل فشار خون بالا و خیلی پایین یا افتادن سریع فشار خون در میانسالی
  • مصرف غذاهای در بالاترین دو سوم فلاونوئیدها
  • واکسیناسیون عليه آنفولانزا و بیماری ها دیگر
  • استروژن درمانی قبل از سن شروع دمانس
  • حفظ سطح روی طبیعی سرم در افراد مسنی که کمبود روی دارند
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن