دانش خانواده

آمپول پیشگیری از بارداری ترکیبی ( سیکلوفم یا دپوفم)

آمپول پیشگیری از بارداری ترکیبی یک روش هورمونی ترکیبی و تزریقی پیشگیر از بارداری است. این آمپول در بردارنده نیم میلی لیتر ماده موثره( 25 میلی گرم دپومدروکسی پروژسترون استات و 5 میلی گرم استرادیئول سیپیونات) می باشد. آمپول یک ماه توسط کادر بهداشتی درمانی و در فاصله یک ماهه +- 3 روز تزریق می شود.

مکانیسم عمل آمپول پیشگیری از بارداری

آمپول پیشگیری از بارداری
  • جلوگیری از تخمک گذاری
  • تاثیر بر مخاط داخلی رحم و مهار پرولیفراسیون اندومتر
  • ایجاد اشکال در ورود اسپرم به داخل رحم به دلیل افزایش ضخامت موکوس سرویکس

مزیت های استفاده از آمپول پیشگیری از بارداری ترکیبی یک ماهه

  • اثربخشی بالا ،تقریبا 99 درصد
  • آسانی استفاده و آسانی قطع روش
  • برگشت نسبتا سریع باروری بعد از قطع روش
  • بی تاثیر بودن روی میل جنسی
  • بهبود درد ها و خونریزی های شدید قاعدگی
  • مناسب برای افراد فراموش کار و کوچنشین و عشایر و عقب ماندگان ذهنی
  • مناسب برای افراد با سابقه حاملگی خارج رحمیEP
  • پایین بودن عوارض افزایش وزن و خونریزی نامنظم در مقایسه با قرص های ترکیبی
  • کم نشدن اثر بخشی در زمان اسهال و استفراغ
  • قابل استفاده همزمان با آنتی بیوتیک ها( به جز ریفامپین و گریزوفولوین)
  • تاثیر کم بر سیستم انعقادی

معایب آمپول پیشگیری از بارداری ترکیبی یک ماهه

  • پیشگیری نکردن از بیماری های مقاربتی ووقابل انتقال از راه جنسی
  • مناسب نبودن برای مادران شیرده تا 6ماهگی
  • عدم امکان قطع روش یا تغییر آن پس از تزریق آمپول تا از بین رفتن اثر آن

مصرف آمپول ترکیبی بعنوان روش جلوگیری از بارداری برای چه کسانی منع دارد

  • شک یا اطمینان به وجود حاملگی
  • در فاصله زمانی کمتر از سه هفته پس از زایمان در زنان غیر شیرده
  • شک به وجود سرطان پستان، ابتلا و سابقه آن
  • هر بد خیمی مشکوک یا شناخته شده وابسته به هورمون استروژن
  • کارسینوم اندومتر
  • خونریزی های رحمی بدون علت مشخص
  • مصرف سیگار در افراد 35 ساله و بالاتر
  • بیماری فعال یا مزمن کبدی( اختلال کار واضح کبدی یا هپاتیت ویروسی، سباقه یرقان هم زمان با مصرف قرص، آدنوم کارسیونم کبد، سیروز کبدی، تومور های خوش خیم و بدخیم کبد، شیستوزومیازیس با فیبروز شدید کبدی)
  • ابتلای فعلی یا سابقه ترومبوفیلبیت ورید های عمقی، اختلالات ترومبوآمبولیک و یا سایر شرایط مستعد کننه این بیماری
  • بیمار های دریچه ای قلب با عوارضی مثل افزایش فشارریوی، خطر فیبریلاسیون دهلیزی، سابقه اندوکاردیت تحت حاد باکتریال و یا مصرف دارو های ضد انعقادی
  • بیماری عروق کرونر قلب، آنژین قلبی( هرنوع درد جلوی قلب و پشت استرنوم) ، سابقه ی این بیماری ها یا شرایط مستعد کننده آن
  • بیماری سیانوتیک قلبی
  • سکته مغزی
  • بیماری عروق مغزی، سابقه این بیماری هایا شرایط مستعد کننده آن
  • دیابت با بیماری های عروقی، رتینوپاتی، نفروپاتی و نورپاتی یا ابتلای بیش از 20 سال به دیابت
  • فشار خون بالا 160/100
  • سردرد راجعه شامل میگرن با علایم عصبی موضعی( تاری دید، احساسا سوزن سوزن شدن در یک بازو، یک طرف صورت یا زبان،
  • میگرن بدون علایم عصبی موضعی و سن بالای 35
  • افزایش چربی های خون( دیس لپیدمی بخصوص لیپوپروتئینمی نوع 2)
  • شرایط نیازمند به بی حرکتی کامل( باید مصرف قرص از 28 روز قبل از عمل جراحی تا پایان دوره بی حرکتی پس ازعمل قطع شود)
  • سابقه بیماری های چون( کره، فشارخون بالا، پانکراتیت حاد، سنردوم استیون- جانسون، پمفیگویید حاملگی. ترومبوسیتو پنی، پورپورا، سرطان خون

موارد منع مصرف نسبی

منع مصرف نسبی یعنی بهتر است مصرف نشود و درصورت لزوم با اجازه پزشک مصرف شود.

  • فشارخون کنترل شده بین 140-160
  • بیماری فعال کیسه صفرا
  • سابقه یرقان انسدادی در بارداری
  • خانم های سیگاری کمتر از 35 سال
  • توده پستانی تشخیص داده شنده
  • ترومبو فیلبیت سطحی
  • بیماری های دریچه ای بدون عوارض قلبی
  • مادران شیرده که زا زایمان ها کمتر از 6 ماه می گذرد
  • میگرن بدون علائم عصبی
  • دیابت بدون درگیری عروقی
  • افسردگی بسیار شدید
  • مصرف دارو برای اپی لپسی( به جز والپروییک اسید)
  • مصرف ریفامپین یا گریزوفولوین
  • ابتلا به بیماری های التهابی روده مانند کرون یا کولیت زخمی
  • نئوپلازی داخل اپیتلیومی خفیف تا شدید سرویکس
  • بیماری سلول داسی شکل

زمان شروع استفاده آمپول ترکیبی پیشگیری از بارداری با توجه به وضعیت فرد

پیشگیری از بارداری

دوران قاعدگی

اولین تزریق وشروع استفاده از روش باید در 5 روز اول قاعدگی و برای اطمینان بیشتر از روز اول قاعدگی اغاز شود.

غیر از دوران قاعدگی

استفاده از آمپول پیشگیری از بارداری ترکیبی را هر زمان که اطمینان از بادار نبودن وجود داشته باشد می توان آغاز کرد باید توجه تا ایجاد تاثیر پیشگیری از بارداری قرص ترکیبی باید هفت روز از کاندوم استفاده شود.

پس از سقط

استفاده این آمپول را می توان در پنج روز اول بلافاصله بعد از سقط سه ماهه اول و دوم آغاز نمود. استفاده از آمپول در فاصله بیش از 5روز از سقط درصورت اطمینان از باردار نبودن شروع و تا یک هفته نیز از کاندوم استفاده کنید.

پس از زایمان

اگر مادر پس از زایمان به فرزند خود شیر ندهد میتواند در فاصله زمانی سه تا 4 هفته پس از زایمان استفاده از آمپول را آغاز کند.

عوارض شایع آمپول پیشگیری از بارداری ترکیبی

پیشگیری از بارداری
  • سردرد و سرگیجه
  • حساسیت پستان ها
  • افزایش وزن خفیف
  • آکنه یا جوش ها پوستی
  • افزایش بروز افسردگی و اضطراب
  • کاهش HDL خون
  • کمشدن مقدار و تعداد روز های خونریزی قاعدگی

عوارض غیر شایع

  • خونریزی نامنظم رحمی
  • قطع قاعدگی

نحوه برخورد با عوارض شایع آمپول پیشگیری از بارداری ترکیبی

  1. در صورت بروز سردردهای خفیف ناشی از تزریق آمپول، می توان از مسکن های معمولی مانند آسپیرین (۶۵۰-۳۲۵ میلی گرم)، ایبوپروفن (۴۰۰-۳۰۰ میلی گرم) که با استامینوفن (۱۰۰۰-۳۲۵ میلی گرم) استفاده کرد. در صورت برطرف نشان مشكل فرد ارجاع خواهد شد.
  2. حساسیت پستانها معمولا با رعایت توصیه های بها. اشتی: استفاده از پستان بندهای محکم و مسکن های معمولی، استفاده از کمپرس سرد یا گرم و استفاده از مسکن های معمولی مانند آسپیرین (۶۵۰-۳۲۵ میلی گرم)، ایبوپروفن (۴۰۰-۴۰۰ میلی گرم) یا استامینوفن (۱۰۰۰-۳۲۵ میلی گرم) رفع می گردد. بدیهی است که در صورت بر طرف نشدن مشکل، فرد ارجاع خواهد شد.
  3. افزایش وزن بدلیل تجمع مایعات در بدن در پی اثر پروژسترون و افزایش اشتها و به دنبال آن افزایش مصرف مواد غذایی است. افزایش وزن با انجام ورزش منظم و رعایت رژیم غذایی برطرف خواهد شد.
  4. آکنه: با تغییر رژیم غذایی کاهش میزان چربی مصرفی خصوصا تنقلات چرب و افزایش مصرف میوه و سبزی تازه و تمیز نگه داشتن پوست بر طرف می شود.
  5. تغییرات خلق و خوی (افسردگی): با ادامه استفاده از آمپول، رفع می گردد. در غیر این صورت و در صورت گذشت زمانی بیشتر از سه ماه، ارجاع به پزشک ضروری است.
  6. خونریزی نامنظم رحمی، شایع نیست و معمولا در عرض ۳-۲ ماه اول استفاده از آمپول برطرف شده و حداکثر پس از یکسال منظم می شود. برای رفع کوتاه مدت این مشکل می توان استفاده روزانه ۸۰۰ میلی گرم ایبوپروفن را در سه وعده و به مدت پنج روز توصیه کرد. می توان از سایر داروهای ضد التهابی غیر استروییدی نیز استفاده کرد. در صورت ادامه پیدا کردن خونریزی نامرتب رحمی، علیرغم گذشت سه ماه زمان از استفاده از آمپول ، یا شروع شدن خونریزی نامرتب پس از چند ماه استفاده از این آمپول ها، فرد باید به متخصص زنان ارجاع شود.
  7. خونریزی شدید و طولانی رحمی؛ معمولا در عرض ۳-۲ ماه اول استفاده از آمپول ترکیبی برطرف می شود. برای رفع کوتاه مدت این مشکل می توان استفاده روزانه ۸۰۰ میلی گرم ایبوپروفن را در سه وعده و به مدت پنج روز توصیه کرد. می توان از سایر داروهای ضدالتهابی غیر استروییدی نیز استفاده کرد. استفاده از این داروها با شروع خونریزی شدید آغاز می شود. در صورت ادامه پیدا کردن خونریزی شدید یا طولانی، با شروع شدن خونریزی شدید یا طولانی پس از چند ماه استفاده از این آمپول ها با خونریزی قاعدگی عادی یا آمنوره (قطع قاعدگی) ، فرد باید به متخصص زنان ارجاع شود.
  8. آمنوره: شایع نیست. در صورت وقوع باید آزمایش حاملگی انجام شود، در صورتی که آمنوره از عوارض مصرف دارو باشد باید آموزش و مشاوره لازم به گیرنده خدمت داده و در صورت عدم موافقت وی روش را عوض کرد. خونریزی رحمی % ۸۰ زنانی که با مصرف DMPA (آمپول سه ماهه) دچار آمنوره شده اند، با تغییر روش به آمپول یک ماهه شروع میگردد. توجه: اگر استفاده کنندگان آمپول یک ماهه به دلیل عوارض، خواهان قطع مصرف و استفاده از روش های دیگر پیشگیری از بارداری باشد، می توانند روش مورد نظر خود را مطابق دستورالعمل مربوطه شروع نمایند.

تغییر روش آمپول پیشگیری از بارداری

  • در صورت تغییر روش از قرص به آمپول ترکیبی فاصله هفت روزه بین دو بسته قرص بهترین زمان تزریق است و در این فاصله نیاز به استفاده از کاندوم نیست.
  • در صورت تغییر روش از آمپول سه ماهه به آمپول ترکیبی یک ماهه، باید آمپول ترکیبی در زمان تزریق بعدی آمپول سه ماهه تزریق شود.
  • در صورت تمایل به تغییر روش از IUD به آمپول ترکیبی در 5 روز اول قاعدگی باید آمپول را تزریق کرد و فرد بلافاصله برای خارج نمودن IUD اقدام نماید.

هشدار

درصورت بروز هریک از این علایم بعد از تزریق آمپول فورا به بیمارستان مراجعه کنید

  • درد شدید در قسمت بالای شکم
  • درد درقفسه سینه و یا تگی نفس یا سرفه با خلط خونی
  • نورم و در شدید در یک پا
  • مشکلات چشمی ( از دست دادن یک طرفه بینایی یا کمشدن میدان دید)
  • سردرد غیرمعمول با علایم عصبی موضعی ( سوزنسوزنشدن اندام ها، سردرد یکطرفه، سختی در صحبت کردن و تاری دید یا سفید شدن قسمتی از دید)
  • زردی اسکلرا و پوست

درصورت تمایل به استفاده از این روش به عنوان روش پیشگیر از بارداری خود به مراکز بهداشتی و پایگاه های بهداشت مراجعه نموده و مشاوره و معاینات لازم را قبل از تزریق انجام دهید.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن