دانش خانواده

آنچه باید زنان درباره ی یائسگی بدانند

همان طور که اولین عادت ماهیانه، نشان دهنده شروع دوره تولید مثل بالقوه زن است، یائسگی یا توقف دایمی قاعدگی نیز نشان دهنده پایان آن است. عموما یائسگی بین سال های ۴۰ تا ۶۰ زندگی و به طور متوسط در سن ۵۱ سالگی رخ می دهد.

یائسگی منجر به کاهش سطح استروژن می شود که می تواند نشانه های مشکل زایی را در برخی زنان ایجاد کند. کاهش مواد روان کننده واژن، گرگرفتگی، سردرد، سرگیجه و درد مفصل همراه با شروع یائسگی بروز می کنند.

پذیرش یک سبک زندگی که شامل ورزش منظم، رژیم غذایی متعادل و جذب کلسیم کافی است، به حفظ سلامت زنان پس از یائسگی در برابر بیماری های قلبی و پوکی استخوان کمک می کند.

یائسگی یکی از مراحل طبیعی و مهم زندگی است که مشخصه آن پایان باروری و قطع قاعدگی است.

زمان وقوع یائسگی

سن شروع یائسگی در زنان متفاوت است. مهم ترین مساله در زمان شروع یائسگی، ژنتیک است اما عوامل محیطی، مانند مصرف الکل، وضعیت اجتماعی – اقتصادی، شاخص توده بدن و مصرف سیگار و مواد دخانی نیز در زمان شروع یائسگی نقش دارند.

اگر یائسگی در سن کمتر از ۴۰ سال به صورت طبیعی یا مصنوعی اتفاق بیفتد به آن یائسگی زودرس می گویند.

دو نوع یائسگی داریم

  1. یائسگی فیزیولوژیک (طبیعی)
  2. یائسگی مصنوعی :
    • برداشتن تخمدان ها و رحم
    •مصرف داروها (بعضی از داروها مانند داروهایی که درشیمی درمانی استفاده می شوند، فرد را خیلی سریع این دوران می رساند.)

علایم یائسگی

علایم یائسگی

آشنایی با تغییرات جسمی، روحی و روانی در دوران یائسگی به زنان کمک می کند که بدانند چه چیزی در انتظار آنها است و بتوانند با آمادگی بیشتری خود را با این تغییرات تطبیق دهند. شدت این علایم در افراد مختلف متفاوت است و به طور کلی علایم شامل موارد زیر است:

  1. بی نظمی در عادت ماهانه: این بی نظمی به صورت کاهش زمان و حجم خونریزی است. در صورت خونریزی شدید، قاعدگی طولانی مدت بیش از ۱۰ روز) و فاصله کمتر از سه هفته بین قاعدگیها لازم است با پزشک مشورت شود.
  2. گرگرفتگی و تعریق شبانه
  3. تغییر تمایلات و فعالیت جنسی
  4. خشکی واژن
  5. خستگی و مشکلات خواب
  6. تغییرات خلقی
  7. سایر تغییرات جسمانی: سایر تغییرات شامل افزایش وزن و چاقی شکمی، کاهش توده عضلانی و افزایش و تجمع بافت چربی، کوچک شدن اندازه پستان ها، نازکی و کاهش ارتجاع پوست، سردرد، مشکلات حافظه، سفتی و درد عضلات و مفاصل است.

عوارض یائسگی

برخی از اثرات یائسگی در طولانی مدت ظاهر می شود که این علایم ناشی از اثرات استروژن روی استخوان ها، قلب، مثانه، واژن و پوست است:

  1. پوکی استخوان
  2. بیماریهای قلبی- عروقی
  3. اختلالات ادراری- تناسلی
  4. اثرات بر روی پوست و مو
  5. گر گرفتگی/ تعریق شبانه

گرگرفتگی

گرگرفتگی

یکی از شایع ترین علایمی است که اکثریت زنان در جریان انتقال به دوره یائسگی و یائسگی آن را تجربه می کنند. این حالت به صورت گرم شدن شدید در قسمت بالایی بدن (سر و صورت، گردن و قفسه سینه) شروع می شود و ممکن است به صورت موجی به کل بدن پخش شود.

پس از آن فرد دچار تعریق شده و احساس سرما می کند. قبل از گرگرفتگی ممکن است احساس فشار در سر وجود داشته باشد و یا ممکن است این حالت با تپش قلب همراه باشد. این اختلال بیشتر شب ها اتفاق می افتد و ممکن است مانع خواب و استراحت شود.

در اثر به هم خوردن الگوی خواب، فرد دچار احساس خستگی، تحریک پذیری، عدم تمرکز و افسردگی می شود .

در بسیاری از موارد طول هر دوره علایم از ۳۰ ثانیه تا ۵ دقیقه متفاوت است و از روزی به روز دیگر هم فرق می کند. ۲۵ درصد از زنان از گرگرفتگی شدید شاکی هستند و در بعضی از زنان اصلا اتفاق نمی افتد. این علایم معمولا به آهستگی ظرف مدت ۳ تا ۵ سال بدون درمان از بین می رود.

گام اول برای مقابله با این مشکلات، شامل: مشاوره با متخصصین، رژیم غذایی سالم و به طور کلی داشتن سبک زندگی سالم است. به خانم های گروه هدف توصیه می کنیم:

  1. از لباس های نخی و روشن استفاده کنید و چند لایه بپوشید تا در مواقع گرم شدن بتوانید لباس ها را کم کنید.
  2. محیط زندگی را تا حد امکان خنک نگه دارید و کنار خود یک وسیله خنک کننده مثل بادبزن داشته باشید.
  3. در جای خنک و با تهویه کافی بخوابید.
  4. به جای مایعات گرم از نوشیدنی هایی مثل آب یا آب میوه خنک استفاده کنید
  5. الكل، سیگار و مواددخانی را قطع کنید و تا حد امکان از ادویه در غذا استفاده نکنید.
  6. ورزش سبک مثل قدم زدن در هوای آزاد را به طور منظم انجام دهید.
  7. از رژیم غذایی سبک(مصرف بیشتر میوه و سبزی و شیر و ماست) استفاده کنید.
  8. وزن خود را کنترل کنید.
  9. از تکنیک های آرام سازی به خصوص تنفس عمیق و آهسته و ماساژ استفاده کنید.
  10. از لباس خواب و ملافه، مناسب استفاده کنید که امکان تنفس پوست را فراهم کند.
  11. زمانبندی وعوال تشدید کننده علائم یادداشت کنید، تا بتوانيد، وقوع گرگرفتگی های بعدی را پیش بینی کنید، و اقدامات لازم را قبل از آن انجام دهيد.
  12. در صورتی که اقدامات فوق موثر واقع نشده و همچنان از علایم رنج می برید، به پزشک مراجعه کنيد.
  13. همچنین در صورت وجود بیماری زمینه ای، مصرف دارو، گرگرفتگی شدید بد یا دفعات مکرر در شب و روز نیز به پزشک مراجعه کنید

تغییراتی که بعد از یائسگی به وجود آمده است، با گذشت زمان تا دوره سالمندی ادامه پیدا می کند، مانند پوکی استخوان، بیماری های قلبی وعروقی، بی اختیاری ادرار، کم شدن ترشحات زنانه و تغییرات پستان.

برای پیشگیری از پیشرفت پوکی استخوان توصیه های زیر را انجام دهید:

  • به طور منظم ورزش کنید. پیاده روی ورزش مناسبی است.
  • همه روزه مواد غذایی حاوی کلسیم، به خصوص لبنیات پاستوریزه کم چرب مصرف کنید. در گروه لبنیات شیر، ماست، پنیر و کشک از منابع خوب کلسیم هستند.
  • ویتامین «د» با افزایش جذب کلسیم در روده ها از پوکی استخوان جلوگیری می کند. برای تامین آن هر روز در مقابل نور مستقیم خورشید قرار بگیرید. تابش نور خورشید از پشت شیشه تاثیر ندارد.
  • برای پیشگیری از حوادث به خصوص جلوگیری از زمین خوردن، در محیط خانه و در خارج از منزل نکات ایمنی را رعایت کنید.

بیماری های قلبی – عروقی

بیماری های قلبی – عروقی

پس از یائسگی، خطر مبتلا شدن به بیماری های قلبی – عروقی مانند سکته قلبی، سکته مغزی و لخته شدن خون در رگ ها، بیشتر می شود. برای پیشگیری از این بیماری ها، توصیه می شود که:

  • از استعمال دخانیات مانند سیگار، قلیان و چپق خودداری کنید.
  • به طور منظم ورزش کنید.
  • مصرف چربی و نمک را کاهش دهید.
  • میوه و سبزی بیشتری مصرف کنید.
  • برای معاینه به پزشک مراجعه کنید.

مشکلات ادراری – تناسلی

  1. عفونت ادراری: در دوره یائسگی احتمال عفونت ادراری بیشتر می شود. عفونت ادراری معمولا با سوزش هنگام ادرار کردن همراه است. اما گاهی بدون علامت است. عفونت ادراری به راحتی با انجام آزمایش ساده ادرار قابل تشخیص است. مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک، نوشیدن آب و ادرار کردن زود به زود، باعث بهبود آن می شود.
  2. بی اختیاری ادرار: پس از یائسگی و با افزایش سن تغییراتی در مجاری ادراری به وجود می آید که موجب بروز بی اختیاری ادرار می گردد. علت دیگر بی اختیاری ادرار ضعیف بودن و شل شدن عضلات کف لگن است. عضلات کف لگن، رحم و مثانه را نگه می دارند؛ بنابراین شل شدن آنها موجب افتادگی رحم و مثانه می شود و به دنبال آن بی اختیاری ادرار ایجاد می شود.

کم شدن ترشحات زنانه

در دوره یائسگی به طور طبیعی ترشحات زنانه کم می شود (مهبل خشک می شود). به همین دلیل خارش و سوزش ایجاد شده و نزدیکی دردناک می شود. این موضوع را جدی بگیرید زیرا می تواند بر روابط زناشویی تاثیر بگذارد.

با مراجعه به پزشک، این مشکل به راحتی برطرف می شود. پزشک داروهایی می دهد که با استفاده از آنها مهبل مرطوب شده و خارش، سوزش و درد از بین می رود. ادامه روابط زناشویی نیز به رفع این مشکل کمک می کند. زنانی که همسر ندارند نیز باید برای درمان خارش و سوزش به پزشک مراجعه کنند.

  1. در صورت هر نوع لکه بینی یا خونریزی زنانگی به پزشک مراجعه کنید.
  2. اگر متوجه هر نوع توده یا برجستگی در ناحیه تناسلی شدید هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
  3. سرطان گردن رحم اگر زود تشخیص داده شود می توان جلوی پیشرفت آن را گرفت. این بیماری با یک آزمایش ساده به نام پاپ اسمیر، قابل تشخیص است. بنابراین برای انجام این آزمایش به ماما یا پزشک مراجعه کنید.

تغییرات پستان ها

بعد از یائسگی و با افزایش سن، به طور طبیعی پستان ها کوچک و شل می شوند. از آنجا که با افزایش سن خطر ابتلا به سرطان پستان زیاد می شود، لازم است برای اطمینان از سلامت پستان ها توسط پزشک معاینه شوید.

در صورت وجود توده در پستان یا زیر بغل، فرورفتگی نوک پستان، تورفتگی سایر قسمتهای پستان، خروج خون یا هر نوع ترشح از نوک پستان، زخم پستان، تغییر شکل، اندازه یا رنگ پستان و درد پستان ها باید هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن