دانش خانوادهسلامت روان

اختلاف زوجین و مهارت های حل این مشکل

انسان ها به طور طبیعی دارای تفاوت و تضارب در ایده و تفکر هستند و همین موضوع منجر به ایجاد اختلاف و تعارض می شود. ما می توانیم با یادگیری مهارت حل اختلاف زوجین به راحتی این موضوع را حل و فصل کنیم.

آیا اختلاف بین زوجین همیشه بد است؟

اختلاف بین زوجین غیرقابل اجتناب است. نداشتن اختلاف الزاما به معنای داشتن رابطه ای بهتر نیست زیرا اختلاف به خودی خود خوب یا بد نیست، بلکه مساله مهم نحوه پرداخت زوجین به آن است که می تواند باعث آسیب به رابطه آن ها، یا بالعکس باعث کمک به رشد و پویایی رابطه شود. گه گاهی لازم است زوجین موارد یا نکاتی را برای روشن شدن و اصلاح کردن از هم بپرسند. گاهی زوجین با ناامیدی، داشتن اختلاف با یکدیگر را به معنای ازدواج ناموفق تلقی می کنند.

در حالی که نداشتن اختلاف به طور کل ممکن است ناشی از دوری و فرار زوجین از بحث و روشن کردن موضوع باشد. بنابراین در عین این که همه ما نداشتن اختلاف را در زندگی ترجیح می دهیم، ولی بودن اختلاف را هم به معنای شکست نمی دانیم. به طوری که حتی گاهی همین اختلاف ها موقعیت های طلایی برای پیشرفت همکاری با هم، یادگیری بیشتر از هم و تجربه دوست داشتن هم را به شکل های دیگر فراهم می کند.

روش های حل اختلاف (مهارتهای کاربردی):

روش های حل اختلاف

افراط و تفریط نکنید: عده ای از افراد، فقط روش «طفره رفتن» را برای حل اختلاف استفاده می کنند. و هر کاری انجام می دهند تا از موضوع فرار کنند، این روش ممکن است در بعضی موقیعت ها کارساز باشد ولی ممکن است باعث جلوگیری از رشد و پویایی درک متقابل، احساس و رابطه مابین زوج شود.

از طرفی افرادی هستند که فقط روش «جنگ و جدل» را برمی گزینند. این ها مدام در حال مجادله بر سر اختلافات هستند. از طرفی ممکن است هر کدام از دو گروه مذکور بدون ارزیابی موقعیت و شرایط، گاهی بسیار خشن و متعارض و گاهی منفعل و ساکت عمل کنند. همچنین یادگیری مهارت های ارتباطی در خانواده می تواند کمک کننده باشد.

دقت کنید «کی» و «چگونه» با هم گفتگو می کنید

تحقیقات نشان می دهند، ۹۶ درصد موارد در سه دقیقه ابتدای گفتگو، افراد می توانند نتیجه آن را پیش بینی کنند. بنابراین استفاده از کلمات و لحن ناهنجار در ابتدای مکالمه، می تواند منجر به اختلافی مخرب شود.

خوب گوش دادن را فرا بگیرید و تمرین کنید

به یاد داشته باشید همان طور که شما می خواهید شنیده و فهمیده شوید، همسر شما نیز همین انتظار را دارد. بعضی محققین معتقدند که بالغ بر ۸۰ درصد اختلافات از طریق مراوده و ارتباط خوب و استفاده از مهارت خوب شنیدن، قابل حل کردن است.

هنگام عصبانیت صحبت نکنید

بسیاری از مردم تصور می کنند برای کاهش عصبانیت نیاز به تخلیه آن (پرخاشگری) دارند در حالی که برون ریزی خشم باعث بیان انفجاری و بدون تفکر کلمات و عبارات و همچنین اعمال ناگهانی و خطرناک می شود. هرچه که شدت خشم و عصبانیت مان افزایش یابد به همان میزان قدرت تفکر منطقی و توانایی حل مساله کاهش می یابد و کلمات و الفاظی که هنگام عصبانیت یا سرخوردگی بیان می کنیم اغلب عمیقا به طرف مقابل مان آسیب می رساند. همیشه به یاد داشته باشید آسیب به همسرتان معادل آسیب به خود شما است. به جای ابراز فوری عصبانیت، ابتدا شدت آن را طبق سطر زیر تخمین بزنید:

وقتی در منطقه قرمز (عصبانیت شدید) هستید هیچ گاه صحبتی نکنید و سعی کنید از راه های دیگر خشم خود را فروکش دهید (قدم بزنید از احساسات خود بنویسید. نفس عمیق بکشید و…). زمانی که در منطقه زرد (عصبانیت) هستید مراقب باشید و احتیاط به خرج دهید زیرا به راحتی ممکن است به منطقه قرمز بلغزید. بهترین زمان گفتگو و حل اختلاف وقتی است که هر دو زوج در منطقه سبز (خونسرد و آرام) هستید.

از طرفی به یاد داشته باشید، عصبانیت یک احساس ثانویه است و همیشه به دنبال یک فکر یا احساسی اولیه حادث می شود. از علل آن می توان به اجمال موارد روبه رو را ذکر کرد: آسیب احساسی (تحقیر شدن — خجل گشتن — احساس طرد شدن و…)/ احساس یاس و سرخوردگی / ترس / درد و آسیب جسمی/ در معرض خطا یا بی عدالتی واقع شدن. سعی کنید علت خشم را در خود یا همسرتان بیابید.

موضوع را مشخص کنیم، در مورد چه چیزی بحث می کنیم؟!

در هر مکالمه حداقل دو سطح وجود دارد:

  1. واقعه: مساله ای که در ظاهر اتفاق افتاده است.
  2. موضوع: شامل احساسات، معانی و اهداف پنهانی گفتگو.

بسیاری از اختلاف های غیرقابل حل به این دلیل است که زوجین در واقع در مورد موضوعات پنهانی مختلف بحث می کنند، در حالی که به ظاهر، واقعه مورد بحث مشترک است. یک گفتگوی سازنده وقتی شکل خواهد گرفت که بحث، راجع به موضوعاتی یکسان باشد. تلاش برای فهم این که چرا همسرمان به فلان واقعه، واکنشی خاص نشان می دهد یکی از نکات کلیدی حل تعارض است.

به طور مثال همسری ممکن است به علت تمام شدن نان در منزل عصبانی گردد و اختلاف و جدلی در این زمینه در منزل ایجاد شود، در این جا، واقعه تمام شدن نان است ولی موضوع واقعی مجادله که پنهان است می تواند احساس بی توجهی به درخواست های همسر باشد.

نوع اختلاف را مشخص کنید:« قابل حل و گذرا» یا مداوم و ثابت»

وقتی با فردی خاص ازدواج می کنیم به ناچار ممکن است با تعارضاتی در طول زندگی روبه رو شویم که الزاما راه حل مشترکی برای آن پیدا نمی کنیم که می تواند ناشی از تفاوت کلی دیدگاه یا شخصیت در موضوعاتی خاص بوده و معمولا معانی پنهانی عمیق و متعددی در پشت آن واقعه می تواند پنهان باشد. مساله مهم اداره کردن این اختلاف ها به جای تلاش برای حل کردن آنها است. موارد زیر می تواند در اداره کردن این دست اختلافات کمک کننده باشد:

شناسایی مشکل و صحبت راجع به آن (به جای انکار آن)

شناسایی مشکل و صحبت راجع به آن

توجه داشته باشید که این دست ازاختلاف ها ایجاد احساسات در بین زوجین می کند، پس تا می توانید در مورد نحوه عشق ورزیدن به هم اطلاعات کسب کنید و بیاموزید.

  • سعی کنید از احساسات و افکار هم بپرسید و اطلاع یابید.
  • سعی کنید در روبه رو شدن با این اختلاف ها از شوخ طبعی استفاده کنید.
  • تفاوت های همسرتان را بپذیرید. .
  • به طور مداوم سعی در ساختن روابط صمیمی با یکدیگر داشته باشید.
  • در صدد تغییر همسرتان نباشید، خودتان را تغییر دهید.

از موارد زیر احتراز کنید:

  1. تشدید مجادله و کشمکش: وقتی اتفاق می افتد که زوجین به شکل پیاپی و مکرر به هم پاسخ های منفی می دهند. این کار باعث افزایش خزنده خشم و سرخوردگی می شود.
  2. بی اعتبار کردن هم: وقتی رخ می دهد که زوجین به طور کامل افکار، احساسات یا شخصیت طرف مقابل شان را نادیده می گیرند.
  3. تفسیر منفی نگر: وقتی صورت می گیرد که یک زوج در هر حالتی، انگیزه و غرض طرف مقابل را منفی تر از آنچه در واقع وجود دارد، می پندارد.
  4. دوری از گفتگو یا قطع ناگهانی مکالمه: وقتی اتفاق می افتد که زوج یا زوجین از شروع صحبت یا ادامه گفتگو راجع به موضوع مهمی که قابل بحث است، احتراز می کنند.
  5. عیب جویی: ارزیابی همه جانبه منفی در مورد شخصیت و خصوصیات فردی طرف مقابل به طور مثال بیان جملات روبه رو: « چرا تو همیشه دوستانت را به من ترجیح می دهی.» «چرا هیچ گاه نمی خواهی برای من وقت بگذاری».
  6. تحقیر کردن: بیان کلمات یا نشان دادن حالاتی از بدن یا چهره که نمایانگر بیزاری و کوچک انگاری طرف مقابل باشد. سخنان طعنه آمیز، ریشخند زدن و تمسخر کردن، برچسب گذاری القاب و صفات زشت، تقلید صدا یا حرکات طرف مقابل، برگرداندن صورت و چشمان هنگام گفتگو و … مثال هایی از این دست است.
  7. منحرف کردن بحث: به جای گوش کردن به صحبت ها و ادامه مکالمه، انحراف بحث به سایر موضوعاتی که به خصوص باعث شرمساری طرف مقابل می شود. مانند اشاره به کاستی های رفتار یا ظاهر یا عقاید فرد.
  8. قهر کردن: قطع ارتباط و اختیار کردن سکوت در رابطه با همسر

مواظب افتادن در چرخه تعقیب کننده – دوری کننده باشید.

زوجین دارای نظرات مختلف راجع به اختلافات هستند ولی گاه همسری تمایل شدید به گفتگو و مباحثه در مورد اختلاف بدون فوت وقت دارد و به همین دلیل مرتب طرف مقابل را برای مشارکت دادن به زور در گفتگو تعقیب می کند، در حالی که زوج دیگر برای گفتگو و آماده شدن برای حل اختلاف نیاز به زمانی برای تفکر و آرامش دارد به همین دلیل در برابر تعقیب مکرر همسر، مرتب دوری می کند و این وضعیت به شکل یک چرخه به دلیل سرخوردگی و خشم فزاینده فرد تعقیب کننده، گسترش می یابد.

تکنیک «حل مساله » را فرا گیرید.

تکنیک حل مساله

تکنیک «حل مساله» یکی از کاربردی ترین مهارت ها برای حل اختلاف و پیدا کردن راه کار مشترک است که لازم است زوجین در یادگیری آن کوشا باشند.

نکات تکمیلی برای حل اختلاف

  1. روی یک موضوع تمرکز کنید: تلاش برای حل چندین موضوع مورد اختلاف در یک گفتگو باعث سردرگمی و کج فهمی می شود.
  2. به گذشته و وقایع قبلی نپردازید: شخم زدن خاطرات بد و یادآوری رفتارها و صحبت های گذشته طرف مقابل، برای انجام گفتگویی سازنده مهلک است.
  3. برای مطرح کردن اختلاف، از به کار بردن جملات با ضمیر «تو» دوری کنید: شروع مکالمه با انگشت اتهام به طرف مقابل و طرح موضوع با محوریت طرف مقابل، باعث تدافعی شدن زوج می گردد.
  4. از ضمیر «من» برای بیان اختلاف و تعارض استفاده کنید: به طور مثال وقتی همسری از دیر به خانه آمدن شوهرش ناراحت است بهتر است به جای گفتن جمله تو چرا شب ها همیشه دیر به خانه می آیی » از جمله « من از این که شب ها دیر به خانه می رسی ناراحت و نگران می شوم» استفاده کند.
  5. بلندی صدای خود را کنترل کنید: صحبت کردن با فریاد و بلندی صدا باعث تدافعی شدن طرف مقابل می شود.
  6. برای هم سخنرانی نکنید و به مانند کودک به طرف مقابل نگاه نکنید: به یاد داشته باشیم که هدف مهارت حل تعارض، درمان و تغییر طرف مقابل نیست، بلکه درمان هر دو زوج است.

نکته پایانی: به یاد داشته باشیم سوء استفاده احساسی، جسمی و جنسی در هر شکل ممکن آن غیر قابل قبول است و نباید از طرف زوجین تحمل گردد. وجود چنین رفتارهایی جایی برای امتحان و استفاده از مهارت حل اختلاف نیست.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن