بهداشت

هر آنچه که باید در مورد بهداشت چشم و روش های مراقبت از آن بدانید

برای داشتن بینایی مطلوب، معاینه منظم چشم ها، شناسایی و رفع مشکلات چشمی، آشنایی با عوارض چشمی و مراقبت مداوم از چشم ها ضروری است.

معاینات چشمی

معاینات چشمی

معاینه چشم ها توسط چشم پزشک یا بینایی سنج (اپتومتریست) انجام میشود. چشم پزشک می تواند در سنجش بینایی، تشخیص و درمان بیماری ها و عوارض چشمی و تجویز عینک یا لنزهای اصلاحی به افراد کمک کند. بینایی سنج می تواند میزان بینایی افراد را سنجیده و در صورت لزوم، عینک یا لنز مناسبی تجویز نماید و تنبلی چشم را درمان کند. چشم پزشک می تواند با معاینه چشم ها، انواع اختلالات بینایی، عیوب انکساری، کور رنگی، تنبلی چشم، دوبینی، انحراف چشم و سایر بیماری های چشمی را تشخیص دهد.

حدت بینایی و عیوب انکساری

حدت بینایی، میزان سلامت چشم ها و سطح توانایی حس بینایی را نشان می دهد. عیوب انکساری از عواملی هستند که می توانند حدت بینایی را دچار مشکل کنند. علت عیوب انکساری، ایجاد تغییراتی در ساختار چشم است که باعث می شود خوب نبینیم و موجب تاری دیدمان می شود.

انواع عیوب انکساری چشم عبارتند از: نزدیک بینی ، دوربینی ، آستیگماتیسم و پیرچشمی .

نزدیک بینی

در نزدیک بینی، چشم ما اشیای نزدیک را واضح می بیند اما اشیای دور تار به نظر می رسند. در چشم های افراد نزدیک بین معمولا کره چشم بزرگتر از دیگران است. به موازات رشد و تکامل بدن در دوران نوجوانی، نزدیک بینی معمولا تشدید می شود.

دوربینی

در دوربینی، اشیای دور واضح و اشیای نزدیک تار به نظر می رسند. کره چشم افراد دوربین معمولا کوچک تر از دیگران است.

آستیگماتیسم

در آستیگماتیسم ، شکل غیرعادی قرنیه موجب تاری دید می شود. آستیگماتیسم ، هم بر دید دور و هم بر دید نزدیک تاثیر می گذارد. چشم بعضی ها ممکن است هم آستیگمات باشد ، هم نزدیک بین یا دوربین.

پیر چشمی

پیرچشمی نیز یکی دیگر از عیوب انکساری چشم است که به دلیل تصلب عدسی چشم به وقوع می پیوندد و از میانسالی شروع میشود.

مراقبت از چشم

سالانه افراد زیادی به دلیل آسیب چشمی به بیمارستان ها مراجعه می کنند. بیشتر این آسیب دیدگان، کودکان هستند.

برخی از علل آسیب های چشمی و روش های پیشگیری از آن ها به شرح زیر است:

  • آسیب های ایجاد شده هنگام ورزش و بازی مثلا بازی تنیس، بسکتبال، فوتبال، چوگان و … (-با استفاده از محافظهای چشمی میتوان از عوارض چشمی جلوگیری کرد. -عینک های معمولی که پزشکان تجویز می کنند ، از شیشه های سخت یا پلاستیک های فشرده ساخته می شوند و به همین دلیل از تحمل کافی برای مقاومت در مقابل آسیب حین ورزش و بازی برخوردار نیستند. -استفاده از لنز هنگام ورزش و بازی می تواند آسیب دیدگی های ناگوارتری را ایجاد کند.)
  • آسیب های ناشی از تفنگ بادی، قلاب سنگ و آتش بازی می تواند به آسیب دیدگی شدید چشم و اختلال مادام العمر بینایی منجر شود. نفوذ ساچمه تفنگ بادی به درون حدقه چشم می تواند به از دست دادن کامل بینایی منجر شود.
  • برخی مواد شیمیایی مانند کلر استخرها نیز می توانند به حساسیت های چشمی منجر شوند. علامت اصلی این قبیل آسیب های چشمی، سوزش چشم است. (اگر استخر می روید، باید با استفاده از عینک مخصوص شنا خطر بروز این قبیل آسیب ها را به حداقل برسانید.)
  • سر و کار داشتن با مواد شیمیایی خطرناکی مانند سفید کننده ها، حشره کش ها و شوینده ها هم می تواند سلامت چشم ها را تهدید کند. (در این مواقع نیز استفاده از عینک های ایمنی الزامی است.)
  • قرار گرفتن در معرض نور آفتاب، به دلیل عوارض زیان بار اشعه فرابنفش نور خورشید، می تواند به آسیب های چشمی منجر شود. (باید با استفاده از کلاه های لبه پهن و عینک های آفتابی در مقابل اشعه فرابنفش ، خطر این قبیل آسیب های چشمی را کاهش داد.)

قبل از خرید عینک آفتابی، مطالعه دقیق اطلاعات موجود روی برچسب عینک ضرورت دارد. عینک آفتابی را باید روی صورت فرد از نظر پوشش ملاحظه نمود. عینک آفتابی را باید از فروشگاه معتبر و دارای شناسنامه گرفت و در صورت لزوم محافظت فرابنفش آن را آزمود. عینک آفتابی را باید روی صورت فرد از نظر پوشش ملاحظه نمود.

دانستنی های فرد عینکی

دانستنی های فرد عینکی
  • محافظت ۹۹ درصدی در مقابل اشعه فرابنفش: زیاد قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش نور خورشید می تواند تهدیدی برای سلامت چشم باشد.
  • محافظت ۹۰ درصدی در مقابل اشعه فروسرخ، در نور خورشید، مقدار کمی اشعه فروسرخ نیز وجود دارد که خطر چندانی برای چشم ها ندارد.
  • تصفيه نور آبی: هنوز به طور قطعی نمی دانیم که نور آبی برای چشم ضرر دارد یا نه. تصفیه نور آبی موجب به جا ماندن سایه ای زردرنگ یا نارنجی رنگ روی اشیایی می شود که نگاه تان به آنها می افتد. این عینکها به دید بهتر در برف و مه کمک می کنند.
  • پولاریزه: عینک های پولاریزه نور منعکس شده را قطع می کنند. این عینک ها برای ورزش های آبی و رانندگی مناسب اند ولی معمولا کارایی چندانی در برابر اشعه فرابنفش ندارند.
  • دارای پوشش آینه ای: این عینکها علیرغم پوشش آینه ای خود، یک پوشش نهایی فلزی نیز دارند. آنها در مقابل نور آفتاب مقاومت خوبی از خود نشان می دهند اما توان حفاظتی آن ها در برابر اشعه فرابنفش چندان مطلوب نیست.
  • فتوکرومیک: این عینکها در نور زیاد، تیره می شوند و اگر نور محیط زیاد نباشد، شفاف می شوند. برخی از این عینک ها مقاومت مطلوبی در برابر اشعه فرابنفش نور خورشید ندارند.
  • تک گرادیان: این عدسی ها در بالا و پایین شان سایه می اندازند ولی در وسطشان سایه نمی اندازند. از این عینک ها می توان برای ورزش های اسکی، تنیس و دریانوردی استفاده کرد اما این عینک ها نیز گاهی مقاومت مطلوبی در برابر اشعه فرابنفش نور خورشید از خود نشان نمی دهند.

بینایی در سالمندان

با افزایش سن تغییراتی در تمامی قسمت های بدن به وجود می آید، اگرچه این تغییرات طبیعی اند اما می توانند منجر به بیماری شوند. آشنایی با این تغییرات و آموزش نحوه برخورد صحیح با آنها می تواند بسیاری از تغییرات چشم در دوران پیری را کنترل و یا به تعویق انداخته و سلامتی سالمندان را حفظ کند.

شایعترین مشکلات چشم در دوران سالمندی

عادت کردن چشم ها به تاریکی:

وقتی در شب وارد اتاقی می شویم که چراغ آن خاموش است، مدتی طول می کشد که چشم ما به تاریکی عادت کند تا بتوانیم اشیای داخل اتاق را ببینیم و کلید برق را پیدا کنیم. با افزایش سن ، چشم ها دیرتر به تاریکی عادت می کنند. بنابراین هنگام ورود به اتاق تاریک یا هنگام بیرون رفتن در شب عجله نکنید و اول محیط را روشن کنید. این امر می تواند از افتادن و بروز شکستگی پیشگیری کند.

پیرچشمی:

شاید برای شما هم پیش آمده است که نتوانید سوزن را نخ کنید و یا موقع خواندن روزنامه زود خسته یا دچار سردرد شوید. در حالی که تابلوها و چیزهایی را که دور هستند به راحتی می بینید. این حالت پیرچشمی است. پیرچشمی با افزایش سن به وجود می آید و اجسام نزدیک خوب دیده نمی شوند. این مشکل به راحتی با مراجعه به پزشک و تهیه عینک مناسب برطرف می شود. نباید با کم توجهی به کاهش بینایی ، خود را از مطالعه راحت و انجام کارهای روزانه محروم نمایید. همچنین مطالعه و کارهای چشمی را در نور کافی انجام دهید تا از خستگی و ابتلا به برخی بیماری های چشم در امان بمانید.

آب مروارید:

آب مروارید مشکل دیگری است که با افزایش سن ایجاد می شود. در این بیماری ، عدسی چشم کم کم کدر می شود و نمی توان به راحتی دید. این بیماری با یک عمل جراحی سرپایی و جای گذاری لنز داخل چشمی برطرف می شود.

عفونت های چشمی:

چشم در مقابل آلودگی بسیار حساس است و یک تماس جزیی به عنوان مثال مالیدن چشم با دست آلوده می تواند موجب عفونت چشم شود. این عفونت با قرمزی، خارش، سوزش، آبریزش و جمع شدن ترشحات چرکی در گوشه چشم همراه و مسری است. عفونت های چشم با رعایت بهداشت و درمان دارویی با تجویز پزشک بهبود می یابند. رعایت بهداشت و تمیزی چشم ها بسیار مهم است. تماس دست آلوده با چشم را ساده و کم اهمیت تلقی نکنید.

توجه:

اگر به علت عفونت های چشمی ، قطره یا پماد چشمی برای شما تجویز شده است. این نکات را به یاد داشته باشید:

  • قبل از باز کردن در قطره چشمی یا پماد چشمی، دست های خود را با آب و صابون بشویید.
  • اگر فرد دیگری برای شما قطره را می چکاند، از او بخواهید که دست هایش را با آب و صابون بشوید.
  • بعد از باز کردن در قطره یا پماد، آن را طوری روی زمین بگذارید که لبه آن با زمین تماس نداشته باشد.
  • دقت کنید که نوک قطره یا لوله پماد با چشم تماس پیدا نکند.
  • قطره و پمادهای چشمی را سر ساعت مصرف کنید تا عفونت درمان شود.
  • هر قطره یا پماد چشمی مخصوص یک نفر است. از قطره و پماد چشمی فرد دیگر به هیچ وجه استفاده نکنید.
  • از نگهداری طولانی مدت قطره ها و پمادهای چشمی و استفاده مجدد از آنها خودداری کنید.

توصیه های خود مراقبتی:

توصیه های خود مراقبتی
  1. در صورت داشتن فرزند ۳ تا ۶ سال ، حتما برای تشخیص حتما برای تشخیص زودهنگام آمبلیوپی (تنبلی چشم) به پایگاه های سنجش بینایی مراجعه کنید.
  2. درصورت بروز هر نوع ناراحتی در دیدن ، مثل تار شدن دید ، دیدن جرقه های نورانی ، کج و معوج دیدن خطوط صاف ، درد و قرمزی چشم و … به پزشک مراجعه کنید.
  3. حتی اگر مشکلی ندارید معاینات دوره ای چشم پزشکی را انجام دهید. این معاینات به تشخیص به موقع و پیشگیری از بسیاری بیماری های چشمی کمک می کند. به عنوان مثال در بیماری آب سیاه ، ممکن است مشکل دید وجود نداشته باشد و فقط با معاینه توسط چشم پزشک ، تشخیص داده شود.
  4. در هوای آفتابی برای محافظت از چشم ها از عینک آفتابی استفاده کنید.
  5. اگر در خانواده سابقه بیماری آب سیاه وجود دارد لازم است که در میانسالی برای معاینات دوره ای مراجعه کنید.
  6. اگر در خانواده سابقه قوز قرنیه هست لازم است که در نوجوانی و جوانی برای معاینات دوره ای مراجعه شود. توصیه می شود چنین فردی از مالیدن چشمها خودداری کند.
  7. در صورت ورود گرد و غبار به چشم، چای تازه دم تنها محلول خانگی است که می توانید برای شستشوی چشم از آن استفاده کنید. البته به شرطی که فنجان و دست های شما کاملا تمیز باشد. اگر پس از شستشو احساس کردید که چیزی در چشم شما باقی مانده است ، از دست کاری چشم تان خودداری کرده و به پزشک مراجعه کنید. شست وشو باید از گوشه چشم به سمت بیرون انجام شود. مطالعه و کارهای چشمی را در نور کافی انجام دهید.
  8. مصرف سبزی و میوه های حاوی ویتامین «آ» مانند هویج، گوجه فرنگی و نارنگی ، اسفناج ، انبه ، کدو حلوایی ، کلم بروکلی ، فلفل دلمه ای و زردآلو را فراموش نکنید. مصرف سبزی ها و میوه های رنگی در سلامت شبکیه چشم سالمندان تاثیر ثابت شده دارد.
  9. برای کنترل فشار خون و قند خون به پزشک مراجعه کنید؛ زیرا عدم تشخیص و درمان به موقع آن ها می تواند عوارض چشمی شدیدی را به وجود بیاورد. بیماران مبتلا به دیابت ضروری است که حداقل سالی یک بار توسط متخصص شبکیه ویزیت شوند.
  10. سیگار کشیدن و در معرض دود سیگار قرار گرفتن خطر ابتلا آب مروارید ، ناخنک چشم ، فرسودگی شبکیه و خشکی چشم را بیشتر می کند.
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن