دانش خانوادهسلامت روان

تقویت مهارت های ارتباطی و هنر برقراری ارتباط موفق

پسرک تکه مقوایی در دستش داشت که روی آن نوشته بود: کور هستم، لطفا به من کمک کنید». مردی از راه رسید. مقوای پسرک را گرفت و پشت آن جمله ی دیگری نوشت. بعد از رفتن مرد، عابران که تا آن موقع به پسر بی توجه بودند کمک کردن به پسرک را شروع می کنند. مرد بعد از ظهر برگشت تا ببیند اوضاع چطور است. پسرک از او پرسید: چه چیزی روی مقوای من نوشته ای که اوضاع تغییر کرد؟» مرد گفت: «نوشتم: امروز یک روز زیبای بهاری است اما من نمی توانم این زیبایی را ببینم.» قدرت ارتباطات مؤثر تا این اندازه زیاد است.

انسان سالم و موفق، دارای مهارت و توانایی برقراری ارتباط مؤثر و سازنده با دیگران است. آیا شما این ویژگی را دارید؟ کسب این مهارت مهم و ضروری در زندگی اجتماعی خیلی مشکل نیست. فقط باید بخواهید و تمرین کنید. در این نوشتار، به مهارتهایی اشاره خواهیم کرد که با یادگیری آنها می توانید ارتباطات و در نتیجه کیفیت زندگی تان را بهبود دهید.

تعریف ارتباط موثر

ارتباط موثر

ارتباط موثر رابطه ای است که در آن شخص به گونه ای عمل می کند که در آن علاوه بر این که خودش به خواسته هایش می رسد، افراد مقابل نیز احساس رضایت می کنند.

چرا لازم است هنر برقراری ارتباط با دیگران را بیاموزیم؟

برای ایجاد احساس خوب در دیگران، در مورد خودتان نکات مهمی را باید بدانید و بتوانید به منظور عمل به آن ها اقدام کنید. به جای نادیده گرفتن احساسات و عواطف خود سعی کنید آن ها را به درستی شناخته و در موقعیت های مختلف به طور مناسب آنها را بروز دهید. اولین گام این است که شما بتوانید در ابتدا خود را به طور کامل بشناسید. هنگامی که بتوانید ارتباط موثر برقرار کنید، دیگران به شما احترام می گذارند و اعتماد دارند و اگر در برقراری ارتباط چندان موثر عمل نکنید، زندگی تان را در یک یا چند بعد ناقص خواهید دید. در حقیقت، ارتباط موثر، زندگی را ثمر بخش می کند، البته به شرط آن که مهارت برقراری ارتباط را بیاموزیم، با شیوه های ارتباطی در مواجهه با افراد متفاوت آشنا شویم و سعی کنیم خطاهای ارتباطی خود را اصلاح کنیم.

چه عواملی می تواند مانع برقراری یک ارتباط موثر بین زوجین شود؟

این روزها وقتی پای درد دل برخی افراد مطلقه می نشینیم و دلیل طلاق یا متارکه آنها را می پرسیم، اولین علت جدایی شان را تفاهم نداشتن با یکدیگر عنوان می کنند. وقتی علت این گونه طلاق ها را از متخصصان و روانشناسان می پرسیم، در پاسخی کوتاه و اجمالی، نداشتن مهارت های ارتباطی موثر را مهم ترین عامل ایجاد این آسیب می دانند.

قضاوت کردن، بی توجهی به احساسات یکدیگر، تهدید کردن، مسخره کردن، نصیحت افراطی و برچسب زدن از جمله مهم ترین موانع ارتباطی هستند.

برای ایجاد رابطه بهتر و موثر با همسر و تقویت آن، چه باید کرد؟

  1. باید بدانیم در زندگی مشترک چه نقشی داریم؛ هر فرد باید این جمله را در گوشه ذهن خود به خاطر داشته باشد که: « من متعهد هستم یک زندگی مشترک خوب و رضایت بخش بسازم.»
  2. با دانایی و عمل است که بر ذهن خود مدیریت کرده و احساس خودگردانی را تقویت می کنیم. همه می دانیم که ایجاد هر گونه تغییر، دشوار و زمان بر است. هر فرد باید خود را برای داشتن زندگی زناشویی خوب، متعهد کند و بداند که هر گونه تغییر، از خود او شروع می شود. میدانیم که تغییرهای بزرگ، از تغییرهای کوچک شروع می شوند.
  3. زوج های موفق، دست از خود محوری و بی تفاوتی برمی دارند، تغییرات را پیش بینی کرده و بر آنها مسلط می شوند و به منظور همراه شدن با رابطه های در حال تغییر، خودشان نیز تغییر می کنند.
  4. وقتی زن و شوهر، فاقد اطلاعات و مهارت کافی در برقراری ارتباط باشند، در ایجاد هیجان، صمیمیت و روابط گرم بین خود، کم آورده، دچار مشکل می شوند، در طولانی مدت احساس های مثبتشان نسبت به هم، کاهش یافته و منفی اندیشی جای مثبت اندیشی را گرفته و متقاعد می شوند که به آخر خط رسیده اند. در این شرایط، چگونه می توان بر افکار منفی غلبه کرد و احساس های خوب، مثبت، صمیمیت و مهر و محبت خود را نسبت به همسر ارایه داد؟
  5. زوج های موفق، احساس مهر و محبت و حتی توقعات و انتظارات و نارضایتی خود را به طور صریح بیان می کنند و به طور مداوم با هم به گفت و شنود می پردازند تا به توافق و درک متقابل برسند، در حالی که زوج های ناموفق، شفاف عمل نمی کنند و با پنهان کاری و نادیده گرفتن احساسات خود و همسرشان، از بیان نیازهای واقعی شان، طفره می روند.
  6. باید توجه داشت کسب مهارت های لازم و ایجاد عادت های مثبت جدید برای ساخت زندگی مشترک، بسیار مفیدند اما مواقعی پیش می آید که با وجودی که تلاش شما و همسرتان در جهت تغییر است، ولی ذهن ناخودآگاه تان طبق عادت های گذشته عمل می کند و ممکن است باز هم رفتار ناخوشایند گذشته را برخلاف میل تان تکرار کند.

مهارت های ارتباط مؤثر بین همسران

مهارت های ارتباط مؤثر بین همسران
  • گوش دادن
  • همدلی رفتار
  • رفتار حمایت گرانه

گوش دادن:

گوش دادن واقعی به همسر دشوار است، در حالی که خود را به نشنیدن زدن، جواب از قبل حاضر و آماده داشتن، به نشانه های خطر توجه کردن، جمع آوری دلیل و مدرک برای اثبات ادعای خویش، داوری کردن و نظایر آن، کار به مراتب ساده تری است. ولی گوش دادن مهم ترین مهارت ارتباطی است که می تواند صمیمیت را به وجود آورد و آن را حفظ نماید. وقتی خوب گوش می دهید همسرتان را بهتر درک می کنید، با او هماهنگ می شوید، از روابط خود بیشتر لذت می برید و بدون آن که مجبور به ذهن خوانی باشید می فهمید که همسرتان چرا چنین می گوید و چنین می کند و با چشمان همسرتان به مسایل نگاه می کنید. در ضمن گوش دادن، نشانگر مهر و محبت شما نسبت به همسرتان است.

گوش دادن مؤثر صرفا به سکوت کردن و شنیدن حرفهای همسر خلاصه نمی شود. وقتی همسرتان موضوع مهمی را با شما در میان می گذارد، باید به زبان خود و به طور خلاصه، درک و برداشت خود را از گفته های او بیان کنید. این مهم ترین بخش خوب گوش دادن است.

خلاصه کردن حرفهای طرف مقابل به زبان خود معمولا به شفاف شدن منظور گوینده و درک مطلب منتهی می شود. بعد از خلاصه کردن مطلب و طرح سوال به منظور روشن نمودن هر چه بیشتر موضوع، نوبت به باز خورد می رسد. به عبارت دیگر واکنش خودتان را نشان می دهید. در این مرحله باید بدون آن که داوری کنید، به آرامی افکار، اندیشه، احساسات، نقطه نظرها و خواسته های خود و موارد دیگر را مطرح سازید . برداشت درونی خود را با همسرتان در میان بگذارید. باید مراقب باشید تا اسیر موانع سر راه ارتباط مؤثر نشوید.

بازخورد، سه عمل مهم انجام می دهد. نخست، وقتی برداشت خود را با همسرتان در میان می گذارید، درستی آن را محک می زنید. در این زمان اگر برداشت شما از حرف او اشتباه باشد در مقام اصلاح حرف شما برمی آید. دوم، بازخورد به همسر شما کمک می کند. تا در زمینه درستی و تأثیر ارتباط خود اطلاعاتی به دست آورد. سوم، همسر شما با برداشت های جدید شما آشنا می شود. حالا جای خود را با همسرتان عوض کنید. کسی که تاکنون حرف می زده، تبدیل به شنونده می شود و شنونده قبلی حالا حرف می زند. این برنامه آن قدر ادامه پیدا می کند تا مطلب به خوبی بیان و درک شود.

همدلی:

همدلی به شما کمک می کند تا مواضع همسرتان را بهتر درک کنید. برای رسیدن به همدلی بیشتر باید بتوانید موضوع را از نگاه همسر خود ببینید و در حالی که در آن شرایط قرار ندارید، به درک شرایط و احساسات او دست یابید.

رفتار حمایت گرانه:

باید به جای رفتار انفعالی و فاصله گرفتن، نزدیک شدن و درک کردن را انتخاب کنید. مهارتهای ارتباط موثر بین والدین و فرزندان امروزه با توجه به فاصله گرفتن بسیار زیاد دنیای فرزندان از دنیای والدین بسیاری از صاحب نظران معتقدند که اختلاف نسل ها به گسست نسل ها تبدیل شده است. اغلب، والدین از این که کمتر می توانند بر فرزندان شان تأثیری مطلوب بگذارند و فرزندانشان به حرفهای آنها گوش نمی دهند و ارزش های خانوادگی را که برای والدین اهمیت دارد رعایت نمی کنند، گله مندند و می پرسند چه کار کنیم تا در ارتباط با فرزندان مان تأثیرگذاری بیشتر و مطلوب تری داشته باشیم؟

در مقابل، بسیاری از فرزندان به ویژه نوجوانان نیز گله می کنند که چرا والدین به حرف های آنها گوش نمی دهند و آنها را درک نمی کنند و در ارتباط با آنها بیشتر دستور می دهند و نصیحت می کنند.

در پاسخ این دو گروه باید گفت، دلایل عدم ارتباط خوب، نداشتن مهارتهای ارتباطی مناسب است؛ و چون آدم ها محصول عادت ها هستند بهتر است با کشف راه حل های جدید ارتباطی عادت ها را شکست. گام اول، کسب آگاهی و اطلاعات درست و یافتن روش های ارتباط جدید و موثر است.

در این مطلب سعی شد به چگونگی افزایش توانایی ارتباط موثر و کارآمد بپردازیم. امید است همسران با رعایت و به کارگیری آنها بتوانند روز به روز به بهتر شدن ارتباط خود کمک کنند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن