بهداشت

درمان انواع گزیدگی در خانه با روش های اصولی

گزیدگی جانوران زهری می تواند به بحرانی جدی تبدیل شود. علت آن نیز همراه نداشتن ابزارهای درمانی مانند انواع کرم ها و قرص ها، آشنایی نداشتن با مراکز بهداشتی – درمانی نزدیک محل حادثه، عدم دسترسی به سرم های درمانی و نا آشنایی با اقلیم منطقه است. بهتر است مراقب انواع گزیدگی ها باشیم. باید توجه داشته باشیم که در موارد گزیدگیی ها حتما پس از انجام اقداماتی که بیان می شود، به سرعت فرد را به اولین مرکز درمانی انتقال دهیم.

عمده ترین گزیدگی ها شامل موارد زیر است:

عقرب گزیدگی

عقرب گزیدگی

با گرم شدن هوا، موارد عقرب گزیدگی افزایش می یابد. عقرب ها اغلب در مناطق خشک کوهستانی و صحرایی در زیر سنگ ها، کلوخ ها یا درون حفره های کوچک زندگی می کنند. سم تعدادی از عقرب ها بسیار خطرناک است و باعث علایم و عوارض وخیمی در فرد آسیب دیده می شود که گاهی موجب مرگ افراد، به ویژه کودکان کمتر از شش سال می شود.

با توجه به این که در بعضی موارد، تاخیر در تشخیص و درمان مناسب ممکن است باعث بروز عوارض خطرناکی در فرد شود. در ابتدا مهم است که تشخیص عقرب گزیدگی به طور صحیح انجام شود.

به طور عمده عقربها روزها مخفی می شوند و شب ها به فعالیت می پردازند. گاهی عقربها به طور اتفاقی وارد لباس ها و یا کفش ها شده و فرد را می گزند. لذا توصیه می شود که قبل از خواب، رختخواب ها را بررسی و صبحها پس از بیدار شدن، قبل از پوشیدن لباس و کفش، آنها را وارسی کنیم.

عوارض ناشی از عقرب گزیدگی با توجه به زمان نیش خوردن شب یا روز، نوع عقرب، سن و وزن بیمار، سن عقرب، محل گزیدگی، دفعات گزش و فاصله طول کشیده از زمان گزش تا مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی، متغیر است که می‌تواند از یک نقطه کوچک در محل گزش تا التهاب و قرمزی محل نیش، متفاوت بوده و در صورتی که عقرب از نوع گادیم باشد، ممکن است تمام نسج زیر جلد را خراب کرده و به صورت نسج خشک شده دیده شود.

ممکن است بیمار با نشانه‌هایی مانند قرمزی و برافروختگی صورت و چشم‌ها، استفراغ خونی، درد شکم در ناحیه معده، تاری دید، تب، سردرد، استفراغ شدید و بی‌قراری، افزایش بزاق دهان، خشکی دهان، تنگی مردمک چشم، لوچی (انحراف) چشم، تنگی نفس، برآمدگی شکم، بی‌اختیاری ادراری، اسپاسم (حنجره)، انقباض موضعی و تشنج مواجه شود.

اقدامات مراقبتی در عقرب گزیدگی قبل از رسیدن به مرکز بهداشتی درمانی:

  1. آرام کردن فرد عقرب گزیده تا رساندن او به بیمارستان برای کند کردن روند جذب زهر
  2. پایین‌تر قرار دادن عضو گزیده شده از سطح بدن فرد مانند آویزان کردن دست یا پا
  3. بی حرکت کردن عضو گزیده شده به وسیله یک تخته چوب یا آتل
  4. سرد نگهداشتن محل نیش زده با کیسه آب سرد یا یخ
  5. بستن محل عقرب گزیدگی دست یا پا با یک تکه پارچه عریض

به خاطر داشته باشید که هرگز یخ را مستقیم روی پوست قرار ندهید، باید حدود ۳ تا ۳ سانتیمتر بالاتر از محل نیش باشد و محل را با یک تکه پارچه پهن ۵ سانتیمتری به آرامی ببندیم، به طوری که فشار نوار بسته شده زیاد نباشد و طوری بسته شود که یک انگشت به راحتی از زیر آن عبور کند.

بهترین اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از عقرب گزیدگی

  1. دور ماندن از محل زندگی عقرب ها
  2. نوسازی و بهسازی اماکن قدیمی
  3. جمع‌آوری و دفع بهداشتی زباله
  4. کنترل زیر کاشی، کفش، کنار فرش ها، لباس و محل استراحت و استفاده از تختخواب در محل‌های دارای رطوبت نزدیک انبار‌ها و مکان‌هایی که عقرب زیاد دیده شده
  5. فرو نبردن دست در زیر سنگ‌ها و سوراخ‌های بدون دید
  6. پرهیز از پابرهنه راه رفتن در محیط‌های باز بویژه در هنگام شب

زنبور گزیدگی

زنبور گزیدگی

گزیدگی زنبورهای زرد، سرخ و عسل معمولا دردناک است، ولی خطرناک نیست. خطرناک ترین و عمده ترین عامل آلرژی، نیش زنبور های وحشی است.

علایم گزش زنبور بستگی به میزان سم، حساسیت بدن به زهر و تا حدی محل گزیدگی دارد و می تواند به صورت یک واکنش عادی و معمولی، مسمومیت، حساسیت های عمومی وسیع و حتی در موارد نادر به شکل واکنش های شدید روانی باشد. در بیشتر موارد، نیش زدن زنبور باعث ورم و درد در محل، به دلیل یک واکنش سمی غیرحساسیتی به زهر زنبور می شود.

واکنشهای حساسیتی به نیش زنبور ممکن است خفیف و با درد و قرمزی موضعی پوست همراه باشد. در عین حال ممکن است واکنشی عمومی تر به همراه ورم، کهیر و قرمزی باشد. واکنش آلرژی نسبت به سم زنبور در طول ده دقیقه پس از گزیده شدن به وجود می آید.

واکنش های شدید حساسیتی تهدید کننده حیات در افراد دارای آلرژی شدید، در افراد مسن، افراد مبتلا به بیماریهای قلبی – عروقی و در موارد گزش های متعدد ممکن است رخ دهد. در موارد واکنش های حفیف به سم زنبور فقط مصرف قرص های آنتی هیستامین کافی است، در حالی که در موارد واکنش های شدیدتر یا شوک حساسیتی باید به پزشک مراجعه شود.

همه افرادی که به نیش زنبور آلرژی دارند، باید دستبندهای هشدار پزشکی (که وجود حساسیت روی آن ثبت شده است) و نیز یک سرنگ خودکار تزریق آدرنالین همراه داشته باشند.

خود مراقبتی در گزش های معمولی زنبور

  1. باید محل زنبور گزیدگی را با آب و صابون بشوییم.
  2. در مورد نیش زنبور عسل، برداشتن سریع نیش از روی زخم، برای جلوگیری از ورود بیشترسم به زخم ضروری است.
  3. روی محل زنبور گزیدگی، باید کمپرس سرد یا کیسه محتوی یخ قرار دهیم و به طور پی در پی هر ۱۵ دقیقه یکبار کیسه یخ را از روی پوست برداریم. !
  4. باید از قراردادن مستقیم یخ روی پوست خودداری کنیم.
  5. باید از گرم کردن محل گزش بپرهیزیم.
  6. اگر فرد زنبور گزیده مشکل تنفسی داشت و یا ورم شدید و سریع در محل گزش بروز کرد باید به پزشک مراجعه کنیم.

مار گزیدگی

مار گزیدگی به عنوان یکی از اورژانس های پزشکی محسوب می شود، اقدامات خودمراقبتی که در مارگزیدگی قبل از رسیدن به مرکز درمانی باید انجام شود، عبارتند از:

  1. بیمار را آرام کنیم و از حرکات، بیش از حد او جلوگیری کنم
  2. محل گزیدگی را تمیز کنیم
  3. عضو گزیده شده توسط مار را باید بی حرکت و ۸۵ سطح پا کسی پایین تر از سطح قلب، نگه داشت.
  4. بستن یک نوار محکم و پهن به اندازه ۳ تا ۴ انگشست بالاتر از محل گزیدگی مار به ویژه اگر محل گزیدگی در دست ها یا پاها باشد ضرورت دارد
  5. بستن نوار نباید آن قدر سفت باشد که جریان خون اندام را مختل کند.
  6. اگر ورم باعث سفت شدن نوار شد، باید آن را باز کنیم و از محلی بالاتر ببندیم
  7. هر۱۰ تا ۱۵ دقیقه یک بار، باید به مدت یک دقیقه نوار را باز کرده و دوباره ببندیم. این کار باید تا زمان آماده شدن پادزهر ادامه یابد.
  8. در مارگزیدگی باید از سرد کردن عضو با آب سرد یا یخ خودداری کرد، چون باعث کاهش جریان خون و از بین رفتن بافت می شود.
  9. هرچه سریع تر باید فرد مار گزیده را به بیمارستان منتقل کنیم و زمان را با تلاش برای کشتن و یا گرفتن مار از دست ندهیم
  10. اگر طی ۵ تا ۷ سال اخیر فرد مارگزیده، واکسن کزاز تزریق نکرده است، باید به پزشک اطلاع دهیم.

برای خنثی کردن سم مارها از پادزهر یا ضد سم استفاده می شود. پادزهر باید در موارد واکنش های شدید مانند شوک، اختلالات انعقاد خون، نارسایی تنفسی و برای جلوگیری از مرگ مورد استفاده قرار بگیرد. پادزهر زمانی بیشترین اثر را دارد که طی ۱۲ ساعت اول پس از مارگزیدگی تزریق شود.

گزش حشره دراکولا

حشره دراکولا نه نیش می زند ونه گاز می گیرد، بلکه ترکیبات سمی ترشح می کند که باعث ایجاد زخم های پوستی و چشمی می شود. سم حشره دراکولا باعث ایجاد صدمات بافتی، زخم و تاول می شود. علایم به صورت قرمز شدن موضعی، جوش های کوچک همراه با خارش و در انتها پوسته پوسته شدن پوست است. له شدن حشره دراکولا روی پوست یا خاراندن پوست سبب انتشار سم و تشدید زخمهای روی پوست خواهد شد.

درمان قطعی برای سم حشره دراکولا وجود ندارد و عارضه بعد از مدتی خود به خود خوب می شود. برای کاهش عارضه پوستی سم حشره دراکولا، می توان در ساعت های ابتدایی، با آب و صابون معمولی محل عارضه را شستشو داد. استفاده از الكل سفید روی موضع الوده به سم حشره دراکولا می تواند در کاهش علایم موثر باشد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن