بیماری ها

آنفولانزا ، آشنایی با علائم آن و روش های پیشگیری و درمان آن

آنفولانزا یک بیماری حاد ویروسی وبه شدت مسری دستگاه تنفسی است.که توسط ویروس های آنفولانزا که در گروه ویروس های سرمادوست قرار دارند ایجاد شده و سبب آلودگی بینی وگلو و ریه ها می گردد. این ویروس ها می تواند بیماری تنفسی خفیف به صورت آبریزش و فارنژیت تا پنومونی حاد تنفسی و مرگ ایجاد کنند.

نام گذاری و طبقه بندی آنفولانزا

ویروس های آنفولانزا از خانواده ارتومیکسوویریده ودارای 3 نوع A .B.C.می باشند.

ویروسهای نوع A طیف وسیعی از حیوانات از جمله پرندگان،خوک، اسب، سگ ، گربه و انسان را آلوده می کند و مخزن طبیعی این ویروس ها پرندگان آبزی هستند. ویروس های نوع B در انسان و اسب آبی شناسایی شده اند و ویروس های نوع C از انسان ، خوک و سگ جدا شده اند.

راه های انتقال بیماری آنفولانزا

راه های انتقال بیماری آنفولانزا

ویروس آنفولانزا در اثر تماس مستقیم از طریق قطرات تنفسی به هنگام عطسه و سرفه بین جمعیت های انسانی در طول عفونت های حاد منتشر می شود. و تماس با اشیاء و دست های آلوده نیز می توانند باعث انتقال ویروس شوند.

گروه های در معرض خطر یا پرخطر ابتلا به آنفولانزا انسانی

  • سالمندان گروه سنی 50 سال به بالا
  • ساکنین آسایشگاه ها و کارکنان ان
  • بیماران مبتلا به بیماری های مزمن به خصوص قلبی ریوی کلیوی و عصبی و کبدی
  • بیماران دارای بیماری زمینه ای خاص ازجمله دیابت
  • زنان بارداری که سه ماهه دوم و سوم بارداری شان مقارن با فصل شیوع انفولانزا است
  • کودکان گروه سنی بین 6 ماه تا 59 ماه
  • کودکان و نوجوانانی که تحت درمان طولانی مدت با آسپرین هستند
  • افراد با چاقی مفرط( نمایه توده بدنی 40 و بیشتر
  • بیماران مبتلا به افزایش فشار خون

گروه های در معرض تماس با آنفلوآنزای انسانی:

  • کارمندان مراکز ارائه کننده خدمات بهداشتی درمانی
  • اعضای خانواده افراد در معرض خطر
  • نیروهای درمانی خدمت دهنده در منازل افراد درمعرض خطر

گروه های در معرض خطر ابتلای آنفولانزا پرندگان:

  • کارگران شاغل در مزارع پرورش طیور
  • پرنده فروش ها و افرادی در مغازه های فروش حیوانات و پرندگان کار می کنند
  • آشپز ها و مشاغل مشابه که با پرندگان اهلی زنده کارمی کنند
  • شکارچیان پرنده
  • دامپزشکان شاغل در صنایع وابسته به پرندگان
  • افراد شاغل در حمل و نقل و جا به جایی کود پرندگان
  • افرادی که سابقه مسافرت 10 روز قبل از شروع علایم به کشور یا منطقه ای که طغیان آنفولانزا در جمعیت حیوان گزارش شده به همراه حداقل یکی از موارد زیر را دارند:
  • تماس کمتر از یک متر با ماکیان مرده یا زنده، پرنگان وحشی، یا خوک در هرجایی از کشور های آلوده و حضور در محلی که پرندگان اهلی یا خوک مبتلا( تایید شده) در 6 هفته قبل وجود داشته است.
  • تماس( لمس کردن و یا قرار گرفتن در فاصله شنیدن و صحبت معمولی) با یک مورد انسانی تایید شده مبتلا با آنفولانزا
  • کارکنان مراقبت های بهداشتی و افراد ساکن در مناطقی که مرگ پرندگان خانگی پرندگان وحشی، بیش از حد مورد انتظار اتفاق افتاده است.

علائم آنفولانزا

علائم آنفولانزا

علائم آنفولانزا در بین افراد بالغ و کودکان بروز متفاوتی دارد و با توجه به شرایط سنی باید علائم را مورد بررسی قرار داد تا متوجه شد که آیا به بیماری آنفولانزا مبتلا شده ایم یا خیر

علائم آنفلوآنزا در بالغین

شروع ناگهانی تب و سرفه خشک ، گلودرد ، بی اشتهایی ، کسالت ، درد عضلانی ، سردرد و گرفتگی بینی و عطسه

علائم آنفولانزا در اطفال

علائم در بچه ها عموما مشابه بالغین است ولی تب بیشتر است و عفوت گوش میانی پنومونیو در بچه ها شایع تر است و علائم گوارشی مثل استفراغ و درد شکم در بچه های زیر 3 سال بیشتر شیوع دارد.

راه های پیشگیری و کنترل بیماری آنفولانزا

راه های پیشگیری و کنترل بیماری آنفولانزا
  • دهان و بینی خود را در هنگام سرفه و عطسه با دستمال کاغذی بپوشانید و دستمال کاغذیه الوده را در محیط رها نکنید و آن را در کیسه فریزر انداخته و محکم بسته و به سطل زباله بیاندازید.
  • درصورت نبود دستمال از آستین لباس یا روسری و مقنعه وچادر خود برای پوشاندن دهان استفاده کرده و بلافاصله پس از رسیدن به منزل لباسها را تعویض و شست و شو کنید.
  • دست ها بطور مکرر با اب و صابون بشویید.شست و شوی دست ها در کاهش ابتلا و انتقال بسیار موثر است
  • نحوه شست و شوی صحیح دستها
  • از تماس دست ها با چشم و بینی و دهان اجتناب کنید
  • با افراد بیمار تماس نزدیک مثل دست دادن و روبوسی کردن و در آغوش گرفتن نداشته باشید
  • بیمار در حد امکان در منزل مانده و از سایر افراد جداسازی شود
  • سطوح عمومی منزل از قبیل دستگیره ها و حماو و توالت و کلید های برق و غیره ضد عفونی و گند زدایی شود
  • زباله ها به خصوص زباله های عفونی مثل دستمال در سطل زباله در دار پدالی به طریقه بهداشتی دفع شود.
  • در محل زندگی و کار تهویه مناسب برقرار کنید.
  • در صورتی که بیمار هستید در محل های عمومی تا حد امکان حضور نداشته باشید.
  • واکسن آنفولانزا به همه گروه های سنی توصیه می شود اما اگر جز گروه های پرخطر هستید حتما با مشورت پزشک خود واکسن مناسب را در اول پاییز قبل از شروع موج آنفولانزا دریافت نمایید.

واکسن آنفولانزا

واکسن آنفولانزا

به دلیل تغییرات مداوم در ساختار ژنتیکی ویروس آنفولانزا که برخی از این تغییرات معمولا سطحی بوده و هر 1 تا 3 سال ایجاد می شود و معمولا باعث طغیان های کوچک و همه گیری های محدود در جامعه می شود و همچنین مواردی که یک تغییر عمده در ویروس ایجاد می شود که معمولا هر 10 تا 30 رخ می دهد و منجر به جهانگیری های بزرگ و پاندمی می شود.

در حال حاضر در دنیا واکسن ثابتی برای ایجاد ایمنی در برابر این ویروس وجود ندارد و واکسن های موجود بصورت سالانه و براساس تغییرات سطحی و پیش بینی های انجام شده وارد بازار می شوند. و به همین خاطر است که افراد پرخطر باید سالانه واکسن را دریافت نمایند تا هر سال دربرابر ویروس های جدید ایمنی داشته باشند. لازم به ذکر است که نباید انتظار داشت بعد ازتزریق واکسن، ایمنی کامل داشت و یا انتظار داشت که به ویروس های سرماخوردگی نیز مبتلا نشد.

انواع واکسن آنفولانزا

  • واکسن تزریقی که از نوع ویروس غیر فعال است.
  • واکسن ویروس های زنده ضعیف شده به شکل اسپری برای استفاده از طریق بینی می باشد.

زمان مناسب تزریق واکسن آنفولانزا

زمان مناسب تزریق واکسن در نیم کره شمالی که ایران نیز هم شامل آن می شود از اواسط شهریور ماه تا نیمه مهرماه است و در نیم کره جنوبی از نیمه خرداد تا نیمه مهر ماه می باشد.

روش و میزان تجویز واکسن آنفولانزا

واکسن را از سن 6 ماه به بالاتر می توان تزریق کرد، دز واکسن در گروه سنی 6 ماه تا 35 ماهه 0.25 میلی لیتر و در گروه سنی 36 ماهه و بالاتر 0.5 میلی لیتر می باشد. در کودکان 6 ماه تا 9 ساله که برای اولین بار واکسن را دریافت می کنند باید دو دوز به فاصله 4 هفته از هم تزریق شود و برای سایر گروه های سنی یک دوز نیم میلی لیتر و یک نوبت تزریق کافی می باشد.

واکسنی که در ایران تزرق می شود از نوع غیر فعال است و تزریق آن در بارداری و دوران شیردهی ممنوعیت ندارد.

تزریق واکسن برحسب راهنمای کارخانه سازنده و توسط پرسنل بهداشتی انجام شود.
به دلیل اینکه این واکسن باید بصورت شخصی از داروخانه ها تهیه شود ، باید با مشورت پزشک و راهنمایی ایشان درمورد واکسن مطلوب موجود در بازار اقدام نموند و از خرید واکسن های نامرغوب خود داری نمود.

کلیه واکسن ها باید در دمای یخچال یعنی 2- 8 درجه سانتی گراد نگهداری شود لذا بلافاصله بعد از خرید مصرف کرده و یا فورا در یخچال قرار دهید تا زمان مصرف.

توجه داشته باشید اگر در زمان خرید واکسن بیمار هستید یا سرما خورده اید تزریق واکسن را به بعد از دوره بهبودی به تاخیر انداخته تا کمتر دچار عوارض نامطلوب واکسن گردید.

خطرات واکسن آنفولانزا

افرادی که به تخم مرغ حساسیت دارند نباید این واکسن را تزریق کنند زیرا این واکسن از ویروس رشد یافته در محیط تخم مرغ تهیه می شود.

یکی از عوارض جانبی این واکسن که گاهی ممکن است دیده شود احساس سوزش در ناحیه تزریق واکسن و در 25 درصد موارد قرمزی و سفتی محل تزریق و کسالت و درد عضلانی ( حدود 1 الی 2 روز) مشاهده می شود.

در موارد کمی بعد از واکسناسیون تب و علایم عمومی ایجاد می شود که 8 تا 12 ساعت پس از تزریق به حداکثر شدت خود می رسد.

عوارض جدی مانند واکنش حساسیتی شدید و یا سندرم گیلن باره( کمتر از یک تا دو در میلیون تزریق) به ندرت دیده می شود.

درمان آنفولانزا

درمان آنفولانزا

درمان آنفلوآنزای خفیف و فصلی معمولا حمایتی است و با استراحت در منزل و مصرف مایعات گرم و مواد غذایی مقوی و سوپ و مرکبات و کنترل تب با دارو های تب بر مثل استامینوفن بهبود می یابد و نیاز به آنتی بیوتیک و درمان دارویی نیست.

درصورت عدم بهبودی بعد از 3 روز و بروز علائم عفونی باید به پزشک مراجعه کرده و آنتی بیوتیک دریافت شود. و در موارد حاد و شدید بیماری و مخصوصا در گروه های پرخطر همچون کودکان و سالمندان و مادران باردار از داروی ضد ویروس اسلتامیویر استفاده می شود .

توصیه های خود مراقبتی برای بیماران مبتلا به آنفولانزا

  • تغذیه مناسب و کافی داشته باشید.
  • استراحت و خواب کافی داشته باشید.
  • کاهش و قطع مصرف دخانیات ، سیگار و قلیان و مشروبات الکلی.
  • مراجعه فوری به پزشک درصورت بروز علایم بیماری یا احساس ناخوشی.

علایم هشدار دهنده در کودکان که نشانه وخامت بیماری است

  • تنفس سریع یا سختی در نفس کشیدن
  • تغییر رنگ پوست کبودی و آبی رنگ شدن
  • عدم نوشیدن مایعات کافی
  • بیدار نشدن یا عدم برقراری ارتباط با دیگران
  • تحریک پذیری و عدم آرامش
  • بهبودی از علایم آنفولانزا و برگشت مجدد علایم
  • وجود تب به همراه بثورات و لکه های جلدی

علایم هشدار دهنده در بزرگسالان مبنی بر وخامت حال بیمار

  • دشواری تنفس یا تنفس کوتاه
  • درد یا احساس فشار در سینه یا شکم
  • گیجی ناگهانی
  • عدم هوشیاری یا استفراغ شدید یا دائم

پیشگیری از آنفولانزای پرندگان

با حیوانات به خصوص پرندگان بازی نکنید و با با لاشه ی حیوانات مرده در تماس نباشید، به دلیل اینکه بیماری آنفولانزا در تعدادی از حیوانات و بخصوص پرندگان بدون علامت است. در هنگام تماس با پرندگان باید شرایط کنترل عفونت و اقدامات بهداشتی رعایت شود و همچنین از بازی کودکان با حیوانات و پرندگان جلوگیری شود.

پرندگان و حیوانات خانگی اهلی را از حیوانات و پرندگان وحشی جدا کنید: حیوانات وحشی و پرندگان بخصوص پرندگان مهاجر می توانند به بیماری الوده بوده و علایم بیماری را نشان ندهند و با همجواری با حیوانات اهلی ، بیماری را به آنها منتقل نمایند.

توصیه ها و اقدامات احتیاطی برای مسافرین در زمینه پیشگیری از ابتلا به آنفولانزای پرندگان را رعایت کنید:

  • در صورتی که مسافر هستید، ترجیحا دو هفته قبل از مسافرت به مناطق آلوده، با واکسن آنفولانزیای انسانی واکسینه شوید.
  • در طی مسافرت، از تماس مستقیم با پرندگان شامل مرغ و خروس، اردک و غاز که ظاهرا سالم هستند و مزارع پرورش و بازار های فروش پرندگان زنده پرهیز نمایید و همچنین از لمس سطوح آلوده با فضولات و ترشحات پرندگان نیز پرهیز کنید.
  • با رعایت بهداشت فردی و شست و شوی مرتب دستها یا استفاده از ژل های ضد عفونی کننده و عدم مصرف غذا های نیمه پخته ی پرندگان و یا تخم آنها بصورت نیم پز، احتمال ابتلا به بیماری را کم کنید.
  • حتما بعد از آماده سازی پرنده برای پخت و پز در آشپزخانه، دستها را با اب و صابون بشویید.
  • درصورتی که طی 10 روز پس از بازگشت از منطقه ی آلوده دچار علایم تب و نشانه های تنفسی شدید باید حتما به پزشک مراجعه کنید .

توصیه های بهداشتی در خصوص آنفولانزا پرندگان

 آنفولانزای پرندگان
  • از سلامت پرندگان قبل از مصرف مطمئن شوید.
  • گوشت و فراورده های خام غذایی را به طور جداگانه از غذا های طبخ شده نگه داری کنید.
  • هیچ نوع از فراورده های گوشتی پرندگان و تخم پرندگان را به صورت خام یا نیم پز استفاده نکنید.
  • غذا های پخته را بیشتر از 2 ساعت در دمای اتاق نگهداری نکنید.
  • تخم پرندگان را تا سفت شدن کامل زرده وسفیده آن بپزید.
  • اگر برای پخت و پز از مایکروفر استفاده میکیند باید روی ماده مورد مصرف را بپوشانید وروی تمامی سطوح بچرخانید تا حرارات با تمام قسمت ها تماس داشته باشد
  • از مصرف تخم مرغ های شکسته خودداری نموده و تخم مرغ هایی را که روی آن خون و یا فضولات است قبل از مصرف هم بشویید و زود مصرف کنید.
  • طبخ گوشت به صورت آب پز مطمئن ترین نوع پخت است و توصیه می شود از روش های دیگر خودداری کنید.

توصیه های بهداشتی برای نگه دارندگان پرنده

  • پرندگان اهلی را از تماس با پرندگان وحشی دور نگه دارید.
  • گونه های مختلف پرندگان را در یک محل نگهداری نکنید.
  • به جای حیاط جلو از حیاط خلوت و پشت بام برای نگهداری پرندگان استفاده کنید.
  • محل نگه داری مرغ و خروس را از اردک و غاز و مرغابی جدا کنید.
  • از تردد سگ و گربه و موش و سایر حیوانات موذی به محل نگهداری پرندگان جلوگیری کنید.
  • ضایعات پرندگان را به روش بهداشتی دفع کنید.
  • از ورود پرندگان به داخل منزل جلوگیری کنید.
  • سبد ها و قفس های نگهداری پرندگان از جنس قابل شست و شو باشد.
  • کودکان را از تماس با پرندگان منع کنید.
  • محل نگهداری و لانه پرندگان را به طورمرتب ضد عفونی نمایید.
  • ذخیره دون و غذای پرندگان را دور از دسترسی سایر حیوانات نگه داری نمایید .
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن