مادر و کودک

سوالات متداول در مورد شیردهی نوزاد

شیردهی نوزاد یکی از ضروریات نوزاد برای رشد می باشد که باید به صورت اصولی برای او و مادر انجام گیرد ، در این مطلب از سایت سیب دون به سوالات متداولی که مادران برای شیردهی نوزاد به سراغشان می آید پاسخ می دهیم.

اولین شیردهی نوزاد را، کی و چگونه باید شروع کنم؟

  • پس از تولد کارکنان بیمارستان نوزاد را خشک کرده و بلافاصله لخت روی سینه مادر و در تماس پوست با پوست با مادر قرار می دهند و مادر و نوزاد را با هم می پوشانند و این تماس را حداقل تا پایان اولین تغذیه شیرخوار ادامه می دهند و از هردو شما مراقبت می کنند.
  • معمولا ظرف یک ساعت پس از زایمان اولین شیردهی انجام می شود تا اولین غذای نوزاد آغوز باشد. در مادرانی که سزارین شده اما هوشیارند نیز همین اقدامات صورت می گیرد اما اگر مادر با بیهوشی عمومی سزارین شده باشد، بلافاصله بعد از بهوش آمدن مادر این تماس برقرار می شود و شیردهی را می تواند شروع کند.

چرا تماس پوست با پوست مادر و نوزاد بلافاصله بعد از زایمان تاکید می شود؟

تماس پوست نوزاد با پوست مادر
  • چون نوزاد را گرم می کند و درجه حرارت بدنش سقوط نمی کند.
  • سبب آرامش مادر و نوزاد می شود. .
  • پیوند عاطفی مادر و کودک را تسریع و تسهیل می کند و اثرات مفید آن بر تکامل شخصیت و تعادل روانی در سال های بعدی زندگی باقی می ماند.
  • به شروع تغذیه از پستان و برقراری جریان شیر کمک می کند.
  • تنفس و ضربان قلب نوزاد را منظم می کند.
  • بخاطر آشنایی نوزاد با میکروب های بدن مادر، دفاع بدن او بهتر می شود.
  • گریه نوزاد کمتر و استرس و صرف انرژی کاهش می یابد.
  • به نوزاد اجازه می دهد پستان را پیدا کند و آن را بگیرد و خودش شروع به تغذیه نماید.

چرا قبل از شروع شیر مادر نباید مواد دیگری به نوزاد داده شود؟

  • برخی مادران یا مادر بزرگ ها قبل از شروع تغذیه نوزاد با آغوز، موادی مثل شیرخشت،ترنجبین، آب قند، کره یا نوشیدنی های دیگر به نوزاد می دهند. تغذیه با این مواد خطرناک است چون جانشین تغذیه نوزاد با آغوز بعنوان اولین تغذیه او می شود.
  • احتمال ابتلا کودک را به عفونت هایی نظیر اسهال، سپتی سمی و مننژیت و احتمال بروزحساسیت و اگزما را افزایش می دهد.
  • با مکیدن نوزاد تداخل پیدا می کند، باعث ارضا احساس گرسنگی و تمایل کمتر نوزاد ابه مکیدن پستان مادر می شود.
  • اگر شیر مصنوعی یا هر مایع دیگری را بوسیله بطری و سرشیشه به نوزاد بدهند، به دلیل متفاوت بودن نحوه مکیدن پستان با بطری، به هنگام پستان گرفتن دچارسردرگمی در مکیدن و گرفتن پستان خواهد شد، و با کم شدن مدت مکیدن پستان، تولید شیر کمتر شده و دیرتر نیز جریان می یابد.
  • اگر کودکی حتی یکی دو بار با موادی غیر از شیر مادر تغذیه شود، مادر با مشکلات بیشتری نظیر احتقان پستان ها روبرو می شود و احتمال قطع تغذیه با شیر مادر در این کودکان نسبت به شیرخوارانی که بطور انحصاری با شیر مادر تغذیه می شوند، بیشتر است.

آیا شیرخوارم را در طول شب هم باید شیر بدهم ؟

برای اینکه بدانید آیا شیردهی نوزاد در شب هم باید انجام گیرد به سه نکته زیر توجه نمایید.

  • بله، شیرخواران به دلایل مختلف شب ها بیدار می شوند و به آغوش و شیر شما نیاز دارند. تحریک پستان از طریق تغذیه شبانه شیرخوار برای حفظ تولید شیر لازم است. میزان ترشح هورمون تولید کننده شیر در شب بالاتر است. بنابراین با تغذیه شبانه شیرخوار، علاوه بر رفع نیاز او، شیر بیشتری تولید می شود و از بارداری زودرس پیشگیری می کند.
  • پس بقدرکافی استراحت کنید و کودک را نزدیک خود بخوابانید. در این صورت می توانید در حال خواب و بیداری شیر بدهید و چرت بزنید.
  • چنانچه از کهنه بیشتر و یا ضخیم تر برای کودک استفاده کنید مجبور نیستید پس از هر بار شیردادن کهنه او را عوض کنید مگر اینکه لباس های او خیس شده باشد.

چرا مادر و شیرخوار باید هم اتاق باشند؟

چرا مادر و شیرخوار باید هم اتاق باشند؟

یکی از اقدامات اساسی بیمارستان های دوستدار کودک هم اتاقی مادر و نوزاد است. که به شیردهی نوزاد کمک می کند. نوزادان را بعد از تولد در اتاق مخصوص و جدا از مادر نگهداری نمی کنند. به این ترتیب:

  • به پیوند عاطفی بین مادر و نوزاد و تغذیه با شیر مادر کمک می شود و مادرنسبت به نیازهای شیرخوار هر زمان که گرسنه باشد، پاسخ داده و او را شیرمی دهد.
  • کودک کمتر گریه می کند بنابراین تمایل کمتری برای تغذیه او با بطری وجود دارد.
  • مادران اعتماد به نفس بیشتری برای شیردهی پیدا می کنند.
  • پس از ترخیص از بیمارستان نیز شیرخوار را در کنار خود بخوابانید تا بتوانید به موقع به نیازهای او پاسخ دهید.
  • به حفظ جان و حیات کودک کمک می کند. واز احتمال سندروم مرگ ناگهانی نوزاد جلوگیری می کند.

تغذیه انحصاری با شیر مادر به چه معناست؟

یعنی شیرخوار تا پایان ۶ ماهگی فقط با شیر مادر تغذیه شود و هیچ نوع ماده غذایی و آشامیدنی دیگری حتی آب به او داده نشود. دادن دارو در صورت لزوم و قطره های مولتی ویتامین یا مواد معدنی و تغذیه با شیر دوشیده شده مادر اشکالی ندارد. شیرخوار نباید نوشیدنی یا غذایی غیراز شیر مادر دریافت کند، نباید گول زنگ و بطری استفاده کند، تغذیه مکرر در روز و شب لازم است پس دفعات و مدت مکیدن او نباید محدود شود. اگر هر یک از این نکات رعایت نشود، دیگر تغذیه انحصاری با شیر مادر محسوب نمی شود و شیرخوار از مزایای کامل این روش تغذیه بهره مند نمی شود.

چند بار در شبانه روز و به چه مدت شیرخوار نیاز به شیر خوردن دارد؟

  • تغذیه شیرخوار نباید برحسب ساعت تنظیم شود بلکه باید بر حسب میل و تقاضایش به پستان گذاشته شود. وقتی جریان شیر برقرار شد، معمولا شیر خوار ۱۲-۸ بار در شبانه روز و بعضی روزها بیشتر، نیاز به شیر خوردن دارد که شامل تغذیه شبانه هم می شود.
  • در تغذیه با شیر مادر دفعات تغذیه و مدت مکیدن در هر وعده نباید محدود شود. دراین صورت تولید شیرهم بیشتر می شود. اجازه بدهید تا هر مدتی که کودک تمایل دارد، به مکیدن پستان ادامه دهد مشروط بر آن که پستان را خوب گرفته باشد.
  • شیرخواران از لحاظ مدت تغذیه از پستان در هر وعده بسیار متفاوت هستند. در سنین مختلف مکیدن بین ۵ تا ۴۰ دقیقه معمول است بطوری که معمولا نوزاد هر پستان را حداقل ۱۵ – ۱۰ دقیقه می مکد (اگر تغذیه شیرخوار مرتبا بیش از ۴۰ دقیقه طول می کشد، ممکن است نشان دهنده وضعیت نادرست پستان گرفتن او باشد. این وضعیت را با کمک کارکنان بهداشتی کنترل کنید).

آیا در هر وعده تغذیه باید از هر دو پستان شیر داد؟

  • تا زمان برقراری کامل شیر مادر و اطمینان از مناسب بودن منحنی رشد، در هر وعده باید از هر دو پستان به شیرخوار شیر داد تا سبب تحریک تولید شیر شود
  • پس از به جریان افتادن شیر، برحسب میل و نیاز شیرخوار می توان در هر وعده از یک یا هر دو پستان استفاده کرد. در این صورت باید در شیر دادن به تناوب از پستان ها استفاده شود. مثلا اگر شیرخوار در یک وعده ، از پستان چپ شروع کرده و با پستان راست ختم کرده و در وعده بعدی باید از پستان راست شروع کند.
  • در هر وعده به شیر خوار فرصت دهید به مدت دلخواه به تغذیه از یک پستان ادامه دهد تا قسمت آخر شیر را که سرشار از چربی است، دریافت کند، شیرخوار با رها کردن پستان، به خواب رفتن و با توقف مکیدن نشان می دهد که تغذیه از پستان اول را تمام کرده است.
  • سپس در صورت تمایل کودک ، می توانید پستان دوم را به او عرضه کنید. اگر مایل به گرفتن آن نیست، نگران نباشید. می توانید در نوبت بعدی ابتدا از آن پستان شیر بدهید. به این ترتیب هر دو پستان ها به یک اندازه تحریک خواهند شد.

چرا شیردهی نوزاد باید مکرر انجام گیرد ؟

  • با تغذیه مکرر، جریان شیر مادر زودتر و راحت تر برقرار می شود.
  • کودک سریع تر افزایش وزن پیدا می کند.
  • مشکلات کمتری نظیر احتقان پستان ها برای مادر بوجود می آید.
  • مهمترین عامل در افزایش شیر مادر، مکیدن مکرر و تخلیه مرتب پستان ها بر حسب میل و تقاضای شیرخوار در شب و روز می باشد. چون شیر مادر بر اساس عرضه و تقاضا تولید می شود. یعنی هر چقدر شیرخوار پستان ها را بیشتر بمکد، شیر بیشتری در پستان های مادر تولید می شود.
  • اگر مادری دو قلو داشته باشد و هردو قل را برای مکیدن به پستان بگذارد پستان ها شیر بیشتری تولید می کنند.

تعداد دفعات شیردهی نوزاد را چگونه تنظیم کنم و چطور متوجه سیری و گرسنگی شیرخوارم شوم؟

  • و شیرخوار را باید برحسب تقاضایش و بطور مکرر شیر بدهید و از تنظیم بر حسب ساعت پرهیز نمایید. معمولا شیرخواران ۳۰-۲۰ دقیقه را صرف علائمی می کنند که نشان می دهند آماده شیر خوردن هستند و با حرکاتی نشان می دهند که بیدار هستند. این علائم عبارتند از: حرکت کره چشم، بهم زدن پلک ها، حرکت دهان و انگشت یا دست و یا هرچیزی را به دهان می برند. وقتی شیرخوار این علان ا را نشان می دهد، اجازه ندهید گریه کند و برافروخته شود.
  • گریه ، جیغ زدن و کمانه زدن علامت دیررس گرسنگی است و نباید اجازه داد گرسنگی شیرخوار به این مرحله برسد. چنانچه شیرخوار گریه کند و آشفته شود، ابتدا باید او را آرام کرده و سپس به پستان گذاشت تا بتواند آن را درست بگیرد. در غیر این صورت ممکن است زبان بجای آن که در کف دهان قرار گیرد، بالا برود و شیرخوار نتواند پستان را درست بگیرد.
  • علائم سیری عبارتند از: کاهش دفعات مکیدن، توقف صدای بلع، توقف بیشتر بین دفعات مکیدن، رفع علائم گرسنگی، افزایش مکیدن های غیر تغذیه ای، رها کردن پستان و ريلاكس (شل شدن) و به خواب رفتن.

چرا وضعیت صحیح بغل کردن و پستان گرفتن شیرخوار اهمیت دارد؟

  • باید به نحوه در آغوش گرفتن شیرخوار و پستان گرفتن او به ویژه در یکی دو هفته اول شیردهی نوزاد ، توجه خاصی داشته باشید. اگر نحوه در آغوش گرفتن شیرخوار و پستان گرفتن او مطلوب باشد:
  • مانع زخم شدن نوک پستان ها می شود و مکیدن صحیح کودک نیز تولید شیر را بیشتر می کند.
  • مادرانی که به طور مداوم دچار زخم نوک پستان یا ماستیت می شوند یا شیرخوار به کندی وزن اضافه می کند ممکن است به دلیل نحوه نادرست در آغوش گرفتن و شیردادن باشد.

اگر شیرخوار پستان را درست نگرفته باشد، چه باید کرد؟

  • باید او را از پستان جدا کرده و کمک کنید تا پستان را درست بگیرد. در این گونه موارد، باید ابتدا فشار مکیدن شیرخوار را خنثی کرده و بعد او را جدا کنید تا آسیبی به بافت پستان وارد نشود.
  • سپس یک انگشت تمیز خود را وارد گوشه دهان شیرخوار کنید یا روی قسمتی ازپستان که نزدیک دهان شیرخوار است، فشار بیاورید و با چانه شیرخوار را پایین کشید یا لپ او را آرام بکشید تا پستان را رها کند. تا بتوانید نحوه صحیح شیردهی نوزاد را کنترل نمایید.

وضعیت صحیح در آغوش گرفتن شیرخوار و نحوه درست پستان گرفتن او چگونه است؟

وضعیت صحیح در آغوش گرفتن شیرخوار
  • اگر نوزاد سالمی که به موقع متولد شده، در آغوش مادر قرار گیرد توانائی جستجوی پستان، مکیدن و بلعیدن شیر (قورت دادن) را دارد ولی باید به او بیاموزید که چگونه پستان را در دهان بگیرد. پس باید خود بیاموزید و با شیرخوار تمرین کنید.
  • شیرخوار باید علاوه بر نوک پستان ، تا آنجا که ممکن است قسمت بیشتر هاله قهوه ای که مخازن شیری زیر آن قرار دارند را در دهان بگیرد. در این صورت نوک بلندی در دهانش ایجاد می شود و او می تواند با آرواره هایش بر مخازن شیر فشار وارد نماید و شیر را در دهان خود دوشیده و ببلعد.
  • مسئله مهم در درست به دهان گرفتن پستان، قابلیت کششی بافت آن است و شکل نوک پستان اعم از صاف، کوتاه، بلند یا فرو رفته نقش چندانی در وضیعت شیردهی نوزاد ندارد به شرط آنکه قسمت بیشتری از هاله در دهان شیرخوار قرار گرفته باشد.

در وضعیت صحیح شیردهی نوزاد شرایط زیر برقرار است:

بدن شیرخوار روبروی مادر و در تماس نزدیک با بدن او است.

  • سر و بدنش در یک امتداد قرار دارند.
  • صورتش روبروی پستان مادر و چانه اش به پستان چسبیده است.
  • دهان کاملا باز ولب تحتانی او کاملا به طرف خارج برگشته و اگر دیده شود قسمت کمی از هاله پستان در بالای لب فوقانی او مشاهده می شود و شاید در زیرلب تحتانی نشانه ای از هاله پستان دیده نشود. (فقط در صورت بزرگ بودن هاله قسمتی از آن قابل مشاهده خواهد بود).
  • پستان مادر با سوراخ های بینی شیرخوار فاصله دارد و راه تنفس او را نمی بندد.

با جاری شدن شیر علایم ذیل مشاهده می شود:

  • مکیدن ها کند ولی عمیق است.
  • صدای بلعیدن شیر به خوبی شنیده می شود.
  • شیرخوار پس از احساس رضایت و سیرشدن خودش پستان را رها می کند.
  • مار هنگام شیردادن احساس درد و ناراحتی نمی کند.

نکته پایانی

شیردهی نوزاد برای مادران کم تجربه که صاحب اولین فرزند خود می شوند کمی دشوار می باشد ، ولی نباید زیاد نگارن بود زیرا با رعایت نکاتی که در مطلب قرار دادیم می توانید نحوه صحیص شیردهی به نوزادتان را بیاموزید و رابطه مناسبی در هنگام شیردهی به او برقرار نمایید.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن