بیماری ها

علائم آسم و روش های پیشگیری و درمان آن

آسم یک بیماری التهابی مزمن و غیر واگیر ریوی است. مزمن به این معنا که بیماری همیشه وجود دارد حتی زمانی که بیمار احساس ناخوشی ندارد.

در این بیماری به دنبال واکنش راههای هوایی به عوامل محرک و حساسیت زا (آلرژیک)، وقایع زیر در راه های هوایی رخ می دهد:

  • پوشش داخلی راه های هوایی متورم و ملتهب می شود.
  • ترشحات راه های هوایی (موکوس) زیاد می شود.
  • عضلات اطراف راه های هوایی منقبض می شود.

مجموع وقایع فوق موجب انسداد راه های هوایی شده و درنتیجه هوای کمتری از آنها عبور می کند و با سخت تر شدن عمل تنفس، علایم آسم به صورت سرفه، خس خس سینه و تنگی نفس بروز می کند.

علایم شایع بیماری آسم

علایم شایع بیماری آسم

علائم شایع بیماری آسم شامل سه نشانه می باشد که اگر با هم اتفاق بیافتد باید به پزشک مراجعه شود تا با انجام آزمایش های دقیق بیماری فرد تشخیص داده شود.

سرفه:

سرفه بیماران آسمی اغلب در شب و اوایل صبح بدتر شده و مانع خواب می شود. ممکن است تک تک یا حمله ای باشد ولی اکثرا به مدت طولانی ادامه می یابد. اگر سرفه بیش از ۴ هفته طول بکشد باید فرد از نظر آسم بررسی شود.

خس خس:

نوعی صدای زیر است که هنگام تنفس و اغلب در بازدم شنیده می شود. باید توجه داشت که خس خس سینه با خرخر که نوعی صدای بم است و اغلب در هنگام دم شنیده می شود متفاوت است.

تنگی نفس:

در تنفس طبیعی، عمل دم و بازدم به راحتی و بدون احساس فشار یا کمبود هوا صورت می گیرد. اگر بیمار دچار اختلال در تنفس به صورت تنگی نفس باشد، باید به عنوان یکی از علایم مشکوک به این بیماری بررسی شود. البته همه بیماران علایم فوق را به طور کامل ندارند و شدت و میزان علایم نیز در حالت های مختلف بیماری و در حمله اسم متفاوت است.

علایم حمله آسم شدید

علایم حمله آسم شدید

هم چنین باید علایم یک حمله آسم شدید را سریع شناسایی کرد. علایم حمله آسم شدید عبارتند از:

  • تنگی نفس شدید، تنفس سریع، عرق سرد
  • خس خس پیشرونده
  • استفاده از عضلات فرعی تنفس به صورت داخل کشیده شدن پوست قفسه سینه و عضلات بین دنده ای
  • ناتوانی در بیان حتی یک جمله
  • افت سطح هوشیاری

علل بروز آسم

علت دقیق و اصلی آسم هنوز نامشخص است، ولی آنچه که تاکنون روشن شده، نشان می دهد که اگر افراد خانواده سابقه انواع بیماری های آلرژیک (اگزما، آلرژی بینی، آلرژی غذایی و آسم را داشته باشند، احتمال بروز این بیماری در سایر افراد آن خانواده بیشتر می شود. همچنین تماس با عواملی چون دود سیگار، عوامل عفونی ویروسی و بعضی مواد حساسیت زا ممکن است سبب افزایش احتمال ابتلا به آسم شود.

برخی افراد به دلیل تماس های شغلی ممکن است دچار آسم شوند (نظیر کارگران نانوایی، چوب بری، رنگ سازی و …). همچنین ممکن است این بیماری در افراد بدون سابقه آلرژی نیز رخ دهد.

از بین عوامل محیطی که سبب بروز یا بدتر شدن آسم می شوند موارد شایع عبارتند از:

1- مواد حساسیت زا یا آلرژن
• عوامل حساسیت زای حیوانات (پر، مو یا پوست)
• گرده ها و قارچ ها
• هیره (مایت موجود در گرد و خاک خانه ها)
• سوسک ها
2- مواد محرک
• دود سیگار و سایر مواد دخانی (قلیان، پیپ و …)
• آلودگی هوا
• تغییرات آب و هوایی به خصوص هوای سرد و خشک
• بوهای تند (نظیر بوی عطر و ادوکلن)
• تغییرات هیجانی شدید (گریه کردن، خندیدن شدید، استرس)
3- عفونتهای ویروسی (سرماخوردگی، آنفلوآنزا و …)
4- ورزش و فعالیت بدنی
5- عوامل دیگر:
• داروها مانند آسپرین و برخی مسکن ها
• مواد افزودنی در غذاها و آلرژیه ای غذایی به ویژه در کودکان
• چاقی

درمان دارویی آسم

درمان دارویی آسم

آسم یک بیماری مزمن است و تاکنون راه حلی برای ریشه کن کردن آن پیدا نشده است، ولی این بیماری را می توان به شکلی درمان و کنترل کرد که از بروز علایم و حملات آن پیشگیری شود. در صورت کنترل بیماری آسم می توان از زندگی مطلوبی برخوردار بود.

داروهای تسکین دهنده (سریع الاثر)

این داروها با شل کردن عضلات راه های هوایی، سبب گشاد شدن راه های هوایی و در نتیجه کاهش یا رفع علایم آسم می شوند. زمان شروع اثر این داروها چند دقیقه است، بنابراین به نام داروهای تسکین فوری نامیده می شوند و در هنگام بروز اولین علایم تشدید بیماری باید به کار روند. معروف ترین دارو از این گروه سالبوتامول است.

داروهای کنترل کننده یا نگهدارنده

خاصیت مشترک این دسته دارویی، اثرات ضد التهابی آنهاست و از این راه علایم آسم را کاهش می دهند. این دسته دارویی به طور طولانی مدت به کار می روند و استفاده آنها باید روزانه و به طور منظم باشد.

نکاتی برای پیشگیری از حملات آسم

مهم ترین عوامل خطر بیماری آسم عبارتند از: هیره موجود در گرد و خاک خانه، عوامل حساسیت زای حیوانات مانند پر، پشم و موی حیوانات خانگی، دود سیگار و سایر دخانیات، دود و بخار شیمیایی موجود در محیط کار، آلودگی هوا، بوهای تند نظیر بوی عطر و اسپری و شوینده ها، گرده های گیاهان و قارچ ها.

یکی از مهم ترین اصول اولیه کنترل آسم انجام اقدامات پیشگیرانه است، بنابراین لازم است افراد عوامل خطر ایجاد کننده بیماری آسم که موجب بروز و یا تشدید علایم بیماری می شوند و راه های پیشگیری و کنترل این عوامل را بشناسند:

  • بالش ها و تشک ها در پوشش هایی غیرقابل نفوذ (مثلا پلاستیکی )پیچیده شود.
  • کلیه ملحفه ها هفته ای یک بار در آب داغ (۶۰ درجه سانتی گراد ) شسته شده و در آفتاب خشک شوند.
  • در صورت امکان از قالی به عنوان کف پوش استفاده نشود.
  • وسایل فراوان (اسباب بازی، کتاب، مبلمان و …) در داخل اتاق کودک نگهداری نشود.
  • سطح رطوبت خانه کاهش یابد. بهتر است اتاق خواب، رو به آفتاب و دارای نور کافی باشد.
  • هنگام نظافت منزل بهتر است فرد مبتلا به آسم در منزل نباشد.
  • حدود ۴۰۰۰ ماده سمی در دود سیگار شناخته شده است. بیماران باید از مصرف دخانیان و یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار سایر افراد خودداری کنند. هم چنین دود سیگار و سایر دخانیات (قلیان ، پیپ و…) از مهم ترین عوامل افزایش آسم به خصوص در کودکان است. اجازه سیگار کشیدن درخانه با فضاهای بسته به هیچ کس داده نشود
  • به هنگام آلودگی هوا از منزل خارج نشوند و برای جلوگیری از آلودگی هوای داخل منازل باید از استفاده از سوخت های بیولوژیک مثل چوب، فضولات و زبانه اجتناب شود.
  • باید از نگهداری حیوانات خانگی در محی داخل منزل خودداری شود و به هیچ وجه اجازه ورود حیوانات دست آموز به رختخواب داده نشود. حیوانات دست آموز از خانه خارج گردند. (گربه، سگ و …)
  • از به کار بردن بالش یا تشک . حاوی پر، پشم و کرک اجتناب شود.
  • سوسک از عوامل حساسیت زا است، با روش های مناسب در دفع این حشره تلاش شود.
  • تغذیه انحصاری با شیر مادر به خصوص در ۶ ماه اول زندگی خطر بروز آلرژی و آسم را کاهش می دهد. لذا برای پیشگیری از آسم بهتر است از شیرخشک استفاده نشود.
  • در مورد علایم هشداردهنده بروز حملات آسم و نحوه برخورد و اقدامات اولیه در صورت بروز حملات آگاهی داشته و آموزش ببینید.
  • بعضی از بیماران مبتلا به آسم به بوهای تند مثل بوی رنگ و اسپری مو، عطر و ادوکلن، سفید کننده ها، جوهر نمک و ….. واکنش نشان می دهند و باید از این عوامل محرک اجتناب کنند.
  • گرده های گیاهی موجود در فضا اغلب سبب آسم و آلرژی های فصلی می شوند. درختانی مثل نارون، کاج، سپیدار، علوفه های هرز در فصول مختلف مشکل ساز هستند. در فصل های گرده افشانی با بستن در و پنجره ها می توان از نفوذ گرده ها به اتاق جلوگیری کرد.
  • رطوبت و گرما سبب رشد قارچ ها و کپک ها می شوند، کپک ها و قارچ ها از عوامل آلرژی زا در فضاهای بسته به شمار می روند. لذا باید از منابع تکثیر قارچ مثل جاهای مرطوب اجتناب کرده و محل های مرطوب (حمام، زیرزمین) مکررا تمیز شوند.

آسم و ورزش

بیمار دچار آسم ، قادر به انجام همه ورزش ها است. وقتی بیماری آسم تحت کنترل باشد، نه تنها نباید بیمار را از انجام ورزش منع کرد، بلکه باید به ورزش نیز تشویق کرد. البته ورزش در هوای سرد و خشک مثل اسکی باید با رعایت شرایط خاص و با احتیاط انجام شود. ورزش هایی چون شنا، پیاده روی و دوچرخه سواری ارجح هستند. باید توجه داشت که فعالیت بدنی و ورزش در بعضی افراد می تواند باعث شروع حمله آسم شود. این بیماران به خصوص در هوای سرد و خشک باید قبل از شروع ورزش، چند دقیقه بدن خود را با نرمش گرم کنند و در صورتی که هنگام ورزش دچار علایم می شوند باید نیم ساعت قبل از ورزش داروی سالبوتامول را دریافت کنند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن