سبک زندگی

مضرات دخانیات و اثرات سوء آن بر سلامت بدن

دخانیات و به خصوص سیگار محصولاتی هستند که بخشی از مواد تشکیل دهنده آنها از برگ توتون و تنباکو است به منظور دود کردن و مکیدن یا جویدن یا استنشاق از راه بینی تولید می شوند. مثل سیگار ، قلیان، چپق، پیپ و…

مصرف کننده مواد دخانی کیست ؟

مواد دخانی
  • هر فردی که سابقه مصرف مواد دخانی ( سیگار، قلیان، پیپ، چپق و…) را داشته و در طول یک ماه گذشته مواد دخانی مصرف می نماید.
  • هر فردی که در طول عمر خود 100 نخ سیگار مصرف کرده باشد و درحال حاضر به هر شیوه ای استعمال دخانیات را ادامه می دهد.

مضرات دخانیات بر روی بدن

همه گیری مصرف دخانیات یک از مشکلات بزرگ بهداشتی کشور ماست. طبق آمارسازمان بهداشت جهانی سالانه 6 میلیون نفر به علت مصرف دخانیات در دنیا فوت می کنند. توسعه بی سابقه تولید مواد دخانی مخصوصا در نواحی کم درآمد دنیا و سریع در دسترس بودن آن در کشور و فروش فوق العاده آن زیان های جسمی و روانی فراوانی برای جوامع به همراه داشته است.

استعمال سیگار و مواد دخانی عامل 90 درصد سرطان ریه، 15 تا 20 درصد سایر سرطان ها. 25 درصد مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی و عروقی درسنین 35 تا 69 سال و 75 درصد بیماری های ریوی همچون برونشیت مزمن و آمفیزم است .

تماس سایر افراد با دود دست دوم و دست سوم دخانیات نیز موجب بالابردن احتمال ابتلا به بیماری های ذکر شده می شود و در مواردی حتی از خود مصرف سیگار نیز خطرناک تر است.

متاسفانه عادت به سیگار و دخانیات زمینه ساز بروز اعتیاد به سایر مواد مخدر، مشروبات الکلی ، فقر و بزهکاری به ویژه درافراد جوان است.

مضرات سیگار در برابر مضرات قلیان

برخلاف بسیاری از باورهای سنتی، دود منتشره از قلیان حاوی مقادیر بی شماری مواد سمی است.

این مواد به عنوان عوامل اصلی بروز سرطان ریه ، بیماریهای قلبی-عروقی و سایر بیماریهای مرتبط با دخانیات شناخته شده اند.

نیکوتین موجود در دود حاصل از مصرف قلیان همانند سایر مواد دخانی اعتیاد آور بوده، و مصرف متناوب آن ایجاد وابستگی می کند. از آنجایی که مصرف کنندگان قلیان درهر بار مصرف، دود بسیار زیاد تری در مقایسه با کشیدن یک نخ سیگار دریافت می کنند، از نظر میزان مواجهه و استنشاق دود، هر فرد مصرف کننده قلیان در هر وعده معادل 100 تا 200 نخ سیگار، دود حاوی مواد شیمایی سرطان زا دریافت می کنند.

همچنین دانستن این نکته بسیار مهم است که، میزان گاز مونواکسیدکربن، فلزات سنگین و ترکیبات شیمیایی سرطان زا منتشر شده از احتراق ذغال یا مواد ایجاد کننده حرارات قلیان در مقایسه با سیگار به مراتب بیشتر و آثار سوء آن چه برای مصرف کننده و چه افرادی که در معرض دود تحمیلی قرار گرفته اند بسیار زیان بار است.

این نکته حائز اهمیت است که احتمال ابتلا به بیماری های منتقله از طریق دهان و دستان الوده در اثر استفاده مشترک از قلیان، همچون سل و هپاتیت نیز دور از ذهن نیست.

استفاده از مواد معطر شیمیایی در تنباکوهای به اصطلاح میوه ای با دارا بودن مقادیر بالایی از مواد آروماتیک خلقوی سرطان زا نظیر بنزن درکنار انواع سموم شیمیایی، باکتری و قارچ های بیماری زا و همچنین فلزات سنگین، خطرات مصرف قلیان را صد چندان کرده است.

مضرات دخانیات بر روی قلب

مضرات دخانیات بر روی قلب

مصرف مواد دخانی با تنگ کردن رگ های داخلی بدن سببب می شوند قلب بیشتر تلاش کند تا با فشار بیشتری خون را در رگ های تنگ به جریان اندازد که نتیجه آن فشار دو چندان بر قلب و افزایش فشارخون در داخل رگ ها است. افراد مصرف کننده دخانیات همیشه در معرض نرسیدن اکسیژن به ماهیچه قلب هستند.

وقتی قلب در اثر نرسیدن اکسیژن نتواند کار خود را خوب انجام دهد ، ماهیچه های قلبی با خطر گرفتگی عضلانی روبه رو خواهد شد که همین حالت می تواند منجر به سکته قلبی شود. خطر حمله قلبی در افراد مصرف کننده دخانیات 5 برابر سایر افراد است. در حال حاضر اولین عامل مرگ و میر در جهان سکته های قلبی و مغزی است و مصرف دخانیات از مهم ترین عوامل خطر بیماری های قلبی و سکته های قلبی و مغزی است.

مضرات دخانیات بر سیستم تنفسی

مضرات دخانیات بر سیستم تنفسی

یکی از شایع ترین علایم آسیب دخانیات به سیستم تنفسی ، سرفه های دائمی است. وجود یک سرفه خشک و آزار دهنده نشانه مشکل در ناحیه گلو است و اگر با گرفتگی و خشونت صدا همراه باشد شاید اولین مرحله سرطان حنجره باشد. دود دخانیات باعث آسیب پرزهای ریوی درنتیجه باعث به جود آمدن مشکلات و بیماری هایی مانند: برونشیت یا سرفه های شدید می شود که می تواند برای همیشه در فرد مصرف کننده و در معرض دود باقی بماند.

مقالات علمی نشان داده اند که از هر 10 نفر مبتلا به سرطان ریه، 9 نفرآنها مصرف کننده دخانیات بوده اند. مصرف دخانیات با کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن مانع از تخریب سلول های سرطانی می شود. به این ترتیب تعداد سلول های سرطانی روز به روز بیشتر می شود. خطر ابتلا به سرطان ریه با افزایش مقدار و طول مدت تماس با دود تنباکو افزایش می یابد. هرچه سن شروع مصرف دخانیات کمتر باشد خطر ابتلا بیشتر است.

مطالعات زیادی نشان داده اند که حساسیت زنان به مواد سرطان زای دود مواد دخانی بیشتر از مردان است. بطوری که زنان مصرف کننده دخانیات بیش از مردان به سرطان ریه مبتلا می شوند. صدمات حاصل از دود مواد دخانی تنها به ریه ختم نمی شود ، بلکه مصرف دخانیات باعث ایجاد سرطان دهان و حنجره و بینی نیز می شود.

دخانیات و تاثیر آن بر سیستم گوارش

مصرف دخانیات پرزهای چشایی روی زبان را ازبین می برد و باعث می شود فرد عطر وبوی غذا را حس نکند. و فرد دچار کاهش شدید اشتها و کم وزنی شود. مواد سمی موجود در دخانیات همچون رزین، قطران و نیکوتنی در بزاق حل شده و بلعیده می شوند و این امر ممکن است دلیلی برای ایجاد سلول های پیش سرطانی در مری در نتیجه ریفلاکس یا برگشت اسیده معده به داخل مری باشد . حالت سوزش سردل، آروغ زدن، تهوع در مصرف کنندگان دخانیات شایع است.

بیماری التهاب دیواره روده که منجر به اسهال خونی و تشکیل آبسه های داخل شکمی می شود ازجمله عوارض ناشی از استنشاق مواد دخانی است.

مضرات دخانیات بر بینایی

متاسفانه کمتر کسی از خطرات مصرف دخانیات بر سیستم بینایی آگاه است.طبق گفته کارشناسان مصرف کنندگان دخانیات دو برابر غیر مصرف کننده مواد دخانی با خطر از دست دادن بینایی روبه رو هستند. ارتباط میان تخریب لکه زرد چشم وابسته به سن با استعمال دخانیات همانند ارتباط مواد دخانی با سرطان ریه بسیار محکم است.

تاثیر دخانیات بر سیستم اعصاب مرکزی

دلیل مصرف بسیاری از افراد سیگاری این است که سیگار سبب تسکین و آرامش روحی آنها می شود. اما تحقیقات نشان می دهند که این تفکر کاملا اشتباه بوده و دقیقا برعکس  استعمال سیگار سبب ایجاد نا آرامی در سلولهای مغز خواهد شد.

نیکوتین موجود در سیگار به سرعت به مغز آسیب می رساند و در یک لحظه، عملکرد بخشی از مغز را که مسئول کنترل عواطف، احساسات، قدرت تصمیم گیری و توانایی برنامه ریزی افراد است، مختل می کند. به همین دلیل فرد با سیگار کشیدن احساس آرامش و راحتی خیال می کند.

اما این حال حداکثر تا چند ثانیه پس از کشیدن سیگار ادامه می یابد و بعد از اتمام آن، مغز دوباره به حالت نرمال خود باز گشته بعلاوه اینکه دچار نوعی عصبانیت و تشویش لحظه ای نیز خواهد شد که نتیجه آن افزایش میزان مصرف برای رسیدن به آن احساس لذت لحظه ای است.

پس از آن با کشیدن سیگار اضافی، دریافت کننده های دوپامین مغز و حسگرهای عصبی که به ازای انجام کارهایی که برای بقای زندگی مفیدند، در انسان احساس خوب ایجاد می کنند مانند خوردن، آشامیدن، پاکیزگی و… از بین خواهند رفت.

این بدان معناست که حتی اگر فرد از لحاظ رفتاری بخواهد کارهایی انجام دهد که ایجاد کننده احساسات خوب هستند، مغز او نخواهد توانست عناصر شیمیایی خوشحال کننده را تولید کند و انجام این اعمال برای او لذت بخش نخواهد بود در نتیجه لذت های زندگی را آن طور که باید احساس نخواهد کرد.

تاثیرات مصرف دخانیات بر باروری و بارداری

تاثیرات مصرف دخانیات بر باروری و بارداری

میزان سرد مزاجی و اختلالات جنسی، نازایی، اختلالات قاعدگی، همچنین احتمال ابتلا به سرطان گردن رحم در زنان مصرف کننده دخانیات بیشتر است. مصرف دخانیات در دوران بارداری موجب افزایش خطر خونریزی، سقط جنین، کاهش رشد جنین و تولد نوزادان کم وزن می شود. غالبا نوزادان متولد شده از مادران مصرف کننده دخانیات کم وزن بوده و در دوران رشد خود با نواقص عمده ای مواجه می شوند. مصرف دخانیات در منزل موجب بروز سندروم مرگ ناگهانی نوزاد می شود.

دخانیات و سایر بیماری ها

در مطالعات متعدد رابطه معنی داری بین مصرف دخانیات و افزایش احتمال ابتلا به انواع سرطان ها ازجمله سرطان کبد و مری و معده و کلیه همچنین افزایش فشار خون و بروز سکته هاتی مغزی ، پوکی استخوان و شکستگی استخوان ران، آب مروارید، پیری زودرس پوست ، بیماریهای دندانی و التهابات و تخریب لثه، پوسیدگی و ازدست دادن دندان ها جود دارد.

نکته پایانی

در صورتی که مصرف کننده دخانیات هستید ، مطالعه این مطلب باعث تغییر نگرش شما درمورد مصرف دخانیات شده باشد و اگر تصمیم به ترک این رفتار پر خطر برای سلامت خود و اطرافیان خود را دارید ، خواهشمندیم ابتدا مطلب روش های ترک سیگار سایت سیب دون را مطالعه نمائید و از یک پزشک و روانشناس برای موفقیت بیشتر در ترک کمک بگیرید.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن