مادر و کودک

چگونه تشخیص بدهم فرزندم بیش فعال است یا نه؟

چگونه تشخیص بدهم فرزندم بیش فعال است یا نه؟اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) از شایع ترین اختلالات رفتاری کودکان است. این اختلال شامل دو دسته علامت مهم است:

اول: بی توجهی

دوم: رفتار بیش فعالی – تکانشگری و یا عدم بازداری

در برخی از این کودکان هر دو علامت همزمان وجود دارند، برخی فقط کم توجه هستند وعده ای نیز فقط تکانش گرند. ممکن است برخی والدین نگران کودکان خود باشند و می گویند که آنها بیش فعال اند. این در حالی است که کودکان ممکن است فقط “شیطنت زیادی بکنند. به هر حال باید گفت که “تشخیص بیش فعالی فقط برعهده متخصصین” است.

در این کودکان، در مقایسه با همسالانشان بی نظمی، آشفتگی و فراموشی بیشتری دیده می شود. دائما والدین و معلم ها متوجه می شوند که این کودکان در گوش کردن به صحبت ها مشکل دارند، تمرکز ندارند و به راحتی دچار حواس پرتی می شوند. در اتمام تکالیف روزانه مشکل داشته و بیشتر از همسالانشان فعالیت هایشان را تغییر می دهند و کمتر کاری را به اتمام می رسانند. مشکلات عدم بازداری در کودکان مبتلا به ADHD به صورت بی قراری و فعالیت بیش از حد نمایان می گردد.

آنها با سروصدای زیادی بازی می کنند، زیاد حرف می زنند، فعالیتهای دیگران را بهم می زنند و کمتر از دیگران قادرند در یک مسیر مشخص، بازی کنند. این کودکان گویی مانند موتور راه می روند و دائم در حال حرکتند. بسیاری از ما حداقل برخی از علائم بالا را در خود داریم ولی دچار اختلال نقص توجه و بیش فعالی نیستیم. زمانی می توان گفت فردی به ADHD مبتلاست که علائم بالا ارتباطش با سایر افراد یا وضعیت شغلی یا تحصیلی اش را دچار مشکل کند.

این اختلال در پسرها بیش از دخترها دیده می شود. حدود ۳ تا ۵ نفر از هر صد کودک دبستانی به ADHD مبتلا هستند. حدودا از دو نفر از هر سه کودک مبتلا به ADHD تا دوره نوجوانی همچنان علامت دار باقی می مانند.

علائم بیش فعالی

علائم بیش فعالی

داشتن فقط یکی دو علامت، به معنی داشتن اختلال نقص توجه و بیش فعالی نیست. از طرفی تمام این علائم هم برای تشخیص گذاری لازم نیستند و هر فرد شاید چند علامت را داشته باشد.

  1. بی دقت هستند، به جزئیات توجه نمی کنند، خصوصا در مواردی که احساس میکنند موضوع کسل کننده است. حواسشان به راحتی پرت می شود.
  2. برایشان سخت است که به صحبت سایرین گوش کنند، به همین خاطر مرتب حرفشان را قطع می کنند یا جمله شان را برایشان تمام می کنند، شاید قبل از تمام شدن سوال و حتی بدون فهمیدن کامل منظور سوال پاسخی بدهند. یا اینکه در مواقعی که نباید چیزی بگویند حرف می زنند.
  3. برایشان مشکل است که از یک دستورالعمل پیروی کنند.
  4. به سختی می توانند به کارهایشان نظم و ترتیب بدهند. کارهای زیادی را به طور همزمان شروع می کنند بدون آنکه آنها را به پایان برسانند. وتحمل انتظار کشیدن را ندارند و مواقعی که اتفاق خاصی نمی افتد احساس بیحوصلگی می کنند.
  5. بی قرار هستند و نمی توانند آرام بمانند.
  6. وقتی جائی نشسته اند دست یا پاهایشان را مدام تکان می دهند. به فراموشکار هستند. وسایل شان را گم می کنند یا یادشان میرود که آنها را کجا گذاشته اند.
  7. به آسانی تحریک پذیر، بی طاقت یا سرخورده می شوند یا اینکه به سرعت از کوره در می روند. احساس می کنند ناآرام و عصبی هستند، غلبه بر افکارشان مشکل است و به سختی می توانند استرس هایشان را کنترل کنند.
  8. می خواهند هر کاری را بدون فکر و تأمل و در همان لحظه انجام بدهند که باعث می شود به دردسر بیافتند.

تشخیص بیش فعالی

تشخیص این اختلال با یک مصاحبه تشخیصی است که در مراکز روان شناسی و روانپزشکی انجام می شود. اطلاعاتی راجع به اوایل کودکی و مشکلات فعلی از خانواده یا مدرسه برای تشخیص لازم است. ممکن است برای کنترل سیر درمان از آزمون های مخصوص این اختلال نیز استفاده شود. اگر شما در سنین بزرگسالی برای اولین بار جهت تشخیص اختلال مراجعه کنید نیز لازم است توسط یک روان شناس یا روانپزشک ارزیابی شوید. این ارزیابی ها شامل بررسی علامت های فوق و میزان مشکل ساز بودن آنها است.

گذشت زمان

در بیش از نیمی از موارد این اختلال با افزایش سن و در دوران نوجوانی رو به بهبود می رود ولی ممکن است در بزرگسالی هم ادامه پیدا کند. در این صورت معمولا بیش فعالی تخفیف پیدا می کند ولی رفتارهای تکانشی، ضعف تمرکز و ریسک پذیری ممکن است بدتر شوند.

این مسائل ممکن است با یادگیری، کار و نحوه ارتباط فرد با دیگران تداخل پیدا کنند. افسردگی، اضطراب، مشکلات بین فردی مثلا در محل کار یا انتخاب همسرو زندگی مشترک، اختلالات رفتاری، اعتماد به نفس پایین و سوء مصرف مواد در کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD شایع است.

علت ایجاد بیش فعالی

مشابه اغلب بیماری ها، اختلال نقص توجه و بیش فعالی یک علت واحد ندارد. به نظر می رسد که ژنتیک در ایجاد آن نقش مهمی دارد. در یک سوم موارد حداقل یکی از والدین فرد مبتلاعلائم مشابهی را داشته است. همچنین به نظر می رسد در صورتی که مادر حین بارداری سیگار مصرف کند یا در تماس با سموم مثلا سرب قرار داشته باشد نیز احتمال ایجاد ADHD در کودک بیشتر شود.

تفاوت هایی در ساختار مغز این افراد با سایرین وجود دارد، ولی عوامل محیطی در زندگی فرد نیز ممکن است باعث شوند که احتمال بروز اختلال در او بیشتر شود. تفاوتهای زیستی باعث می شوند بعضی نقاط مغز این افراد کمتر یا بیشتر از سایر افراد فعالیت داشته باشند که هدف انواع درمان نیز به تعادل رساندن فعالیت این قسمت ها است.

داروهای درمان بیش فعالی

داروهای درمان بیش فعالی

از شایع ترین داروهائی که برای این منظور در کشور ما استفاده می شوند این داروها متیل فنیدیت (به نام های ریتالین، کنسترا و روبیفن هم شناخته می شوند) و دکسامفتامین هستند. این داروها خیلی سریع اثر می کنند ولی اثرشان در طول شب از بین می رود. شواهد کافی به نفع این مطلب وجود دارد چنین داروهایی بر ADHD موثر هستند.

این دسته از داروها ممکن است عوراض جانبی شامل کاهش اشتها و وزن، دل درد و سردرد داشته باشند که در صورت استفاده زیر نظر روانپزشک به حداقل می رسد.

داروی دیگر اتومو کستین است که یک داروی غیر محرک است و چند هفته طول می کشد تا اثرات آن آغاز شود. عوارض جانبی شامل دل پیچه و اسهال است. برای درمان این اختلال در بزرگسالان داروهای دیگری مثل بوپروپیون یا ونلافاکسین نیز ممکن است توسط روانپزشک تجویز شوند. روانپزشک بر اساس مشخصات هر فرد تصمیم می گیرد که کدام دارو احتمالا برای او مناسب تر است و تا چه زمانی باید آن را مصرف کند.

روان درمانی

  • این کار یک روان درمانگر یا روان شناس متخصص است. او می داند که باید چگونه برخورد نماید. او به فرد می گوید که چگونه می تواند این مساله را حل کند.
  • او کمک می کند تا فرد راههایی پیدا کند که مطمئن شود که وظایف مهمی را که باید انجام بدهد، انجام می دهد.
  • او کمک می کند تا فرد راههایی پیدا کند تا به زندگی اش بهتر نظم بدهد.
  • او کمک می کند تا فردا بتواند احساس اضطراب یا افسردگی خود را کاهش دهد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن